Ուրբաթ, 31 Հուլիս, 2026

Մահացել է Ռուսաստանի արվեստների ակադեմիայի նախագահ Զուրաբ Ծերեթելին

Մահացել է քանդակագործ, մոնումենտալ նկարիչ, Ռուսաստանի արվեստների ակադեմիայի նախագահ Զուրաբ Ծերեթելին։ Նա 91 տարեկան էր։ Քանդակագործի մահվան մասին հայտնել է նրա օգնական Սերգեյ Շագուլաշվիլին։

«Այո, դա տեղի է ունեցել այսօր գիշերվա ժամը մեկ անց կեսին», – «Ինտերֆաքս»-ին ասել է պարոն Շագուլաշվիլին՝ չմանրամասնելով: Նա հավելեց, որ հրաժեշտի և հուղարկավորության մասին որոշումը կկայացվի ավելի ուշ։  Նրա մահվան պատճառը սրտի կանգն էր:

Ծերեթելին ծնվել է 1934 թվականի հունվարի 4-ին Թբիլիսիում։ 1958 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի գեղարվեստի պետական ​​ակադեմիան՝ մոնումենտալ նկարչի մասնագիտությամբ։ 1963-1964 թվականներին աշխատել է Վրաստանի արվեստի ֆոնդի Թբիլիսիի գեղարվեստաարտադրական կոմբինատի դիզայներական արհեստանոցում։ 1964 թվականին սովորել է Ֆրանսիայում։ Մոնումենտալ արվեստի բնագավառում սկսել է աշխատել 1960-ականների վերջին։

1997թ.-ից նա  Ռուսաստանի արվեստների ակադեմիայի նախագահն է և Մոսկվայում մասնակցել է լայնածավալ նախագծերի.

  • համակարգել է Քրիստոս Փրկիչ տաճարի վերակառուցման աշխատանքները.
  • պատասխանատու էր բրոնզե օբելիսկի քանդակային մասի համար՝ որպես Պոկլոննայա բլրի վրա գտնվող Հաղթանակի հուշահամալիրի մաս;
  • ստեղծեց Պետրոս I-ի հուշարձանը արհեստական ​​կղզում Մոսկվա գետի և Վոդոտվոդնի ջրանցքի միախառնման վայրում.
  • մշակել է Մանեժնայա հրապարակի ընդհանուր գեղարվեստական ​​և դիզայներական լուծումը:

Նրա մի քանի քանդակներ և մոնումենտալ դեկորատիվ աշխատանքներ գտնվում են Ռուսաստանում։ Դրանք ներառում են՝ Պետրոս Առաջինի հուշարձանը, «Բարեկամություն ընդմիշտ» հուշարձանը (ի պատիվ Վրաստանի միանալու երկու հարյուրամյակի) և հուշահամալիրը Մոսկվայի Պոկլոննայա բլրի վրա, Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի հուշարձանը Ռուզայում, Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձանը Ապաատիում և «Ծովի հատակը» Ուլյանովսկի խճանկարը: Մասնակցել է Յալթա-Ինտուրիստ հյուրանոցային համալիրի, ինչպես նաև Սպորտ հյուրանոցի (գոյություն է ունեցել 1979-2004 թվականներին) և Մոսկվայի Իզմայլովո հյուրանոցային համալիրի նախագծման մշակմանը։ Բացի այդ, նրա քանդակները գտնվում են Բրազիլիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Իսպանիայում, Իտալիայում, ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում և Ճապոնիայում։

Նա 1980-ին Մոսկվայում XXII Օլիմպիական խաղերի գլխավոր նկարիչն էր: 1992-ին նշանակվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին աջակցության Մոսկվայի միջազգային հիմնադրամի նախագահ , իսկ 1996-ին ընտրվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպան:

Քանդակագործն արժանացել է բազմաթիվ շքանշանների և մրցանակների՝ 

ԽՍՀՄ և Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ, Սոցիալիստական ​​աշխատանքի հերոս, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի լիիրավ ասպետ։

ԽՍՀՄ երկու պետական ​​մրցանակների (1970, 1982) և Ռուսաստանի Դաշնության պետական ​​մրցանակների դափնեկիր է (1996 թ.): 2003 թվականին նախագահ Վլադիմիր Պուտինը նրան Ռուսաստանի քաղաքացիություն է շնորհել։