Երկուշաբթի, 3 Օգոստոս, 2026

Տիրան Քելեքյան. Օսմանցիներին կրթողը դարձավ Հայոց ցեղասպանության առաջին զոհերից մեկը

Տիրան Քելեքյանը հայ ականավոր մտավորական, լրագրող և պրոֆեսոր էր, որը նշանակալի դեր է ունեցել  Օսմանյան կայսրության մշակութային և մտավոր կյանքում։

Ծնվել է 1862 թվականին, Կեսարիա (նախկին անվանումը Փոքր Հայքի՝ Մաժաք) քաղաքում, եղել է մամուլի ազատության և ժամանակակից մտքի առաջատար ձայնը հայերի և ամբողջ օսմանյան հասարակության մեջ:

Քելեքյանը սովորել է Կոստանդնուպոլսում, իսկ ավելի ուշ՝ Փարիզում, որտեղ նա ուսանել է ազատական ​​և հումանիստական ​​գաղափարներ, որոնք ձևավորել են նրա կյանքի ճանապարհը։  Տիրան Քելեքյանը Ստամբուլի համալսարանում աշխատել է որպես օսմանյան թուրքերենի և լրագրության պրոֆեսոր, խմբագրել է մի քանի ազդեցիկ թերթեր, այդ թվում՝ Sabah-ը և Cihan-ը:

Նրա ստեղծագործությունները նպաստում էին միասնությանը, բարեփոխումներին և փոխըմբռնմանը կայսրության տարբեր ժողովուրդների միջև։

Ցավոք, Տիրան Քելեքյանն առաջին մտավորականներից էր, որը ձերբակալվեց և սպանվեց 1915թ. Հայոց ցեղասպանության ժամանակ: Իմանալով, որ իր դիրքորոշման պատճառով կյանքը վտանգի տակ է՝  երբեք չդադարեց խոսել արդարության և հավասարության համար:

Տիրան Քելեքյանի կյանքն ու նահատակությունը խորհրդանշում են հայ մտավորականների փայլուն սերնդի լռությունը, իսկ նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել արդարությանը, ազատությանը և մշակույթին ավանդույթներին հավատացողներին։