«Հեյդար Ալիևն ինձ առաջարկ արել է, բայց դա եղել է սոսկ բանավոր խոսակցություն, որևէ առաջարկ չի եղել: Իսկ առաջարկները ներկայացվում էին փաստաթղթավորված՝ Մինսկի խմբի եռանախագահների կողմից: Փաստաթղթավորված եղել է միայն Քի Վեսթի առաջարկը: Ես ամեն օր սպասել եմ, որ Ալիևը կհրաժարվի իր այդ առաջարկից, ինչը և եղավ: Թալբոթի հետ որևէ տարբերակ չի քննակվել»,-Մեղրիի հարցով բանակցությունների վերաբերյալ «Ազատության» հարցին ի պատասխան՝ ասաց Ռոբերտ Քոչարյանը։ Նա «Ազատության» լրագողին խորհուրդ տալով կարդալ իր գիրքը, որտեղ մանամասնորեն նկարագրված է այդ դրվագը:
Ռոբերտ Քոչարյանը նաև շեշտեց՝ Վազգեն Սարգսյանը տեղյակ է եղել յուրաքանչյուր մանրամասնից: «Նա Հանրապետության վարչապետն էր, ամենամեծ ֆրակցիան ուներ ու չէր կարող տեղյակ չլինել դրա մասին»,-ասաց Քոչարյանը:
Իր ժամանակ բանակցված որևէ փաստաթուղթ երբևէ «գաղտնի» գրիֆ չի ունեցել։
Բանակցային ամբողջ գործընթացը մինչև 1999թ․ հետևյալ տրամաբանությունն ուներ․ համանախագահողները չէին ցանկանում դուրս գալ տարածքային ամբողջականության սկզբունքից փորձում էին տարածքային ամբողջականության պահպանման և ինքնորոշման իրավունքներն «ամուսնացնել». այսօր հրավիրված մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը՝ անդրադառնալով լրագրողի հարցին, թե արդյոք Ադրբեջանի նախագահ Հեյդար Ալիևի հետ տարածքների փոխանակման հարց քննարկվել է, թե ոչ։
«Բոլոր առաջարկներն էին այսպիսին․ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ժամանակ էլ է այդպիսի առաջարկ եղել։ Ընդհանուր պետության առաջարկն ի՞նչ է․ ինքնորոշված Լեռնային Ղարաբաղը և Ադրբեջանը համատեղ պետություն են ստեղծում որոշակի ասիմետրիկ կոնֆեդերացիայի տեսքով, բայց միշտ փորձը եղել է ամուսնացնել այս երկու սկզբունքները»,- նշեց Քոչարյանը։
Նրա խոսքով՝ Վաշինգտոնում Ալիևն առաջարկում է՝ եկեք իրարից պոկվենք, անջատվենք։ Այս առաջարկում ինքը տեսել է հնարավորություն կոտրելու համանախագահների կարծրատիպը։
«Այո՛, մենք բանակցում էինք դա. Մեղրին Արցախի հետ փոխանակելու՝ Հեյդար Ալիևի առաջարկի մասին պատմեց Ռոբերտ Քոչարյանը։
«Ինքն առաջարկում էր դա, ես ասում էի՝ մենք չենք կարող կորցնել Իրանի հետ սահմանը, պրոցեսը շահավետ էր ինձ համար, բայց առաջին օրից ես չէի կասկածում, որ այս քննարկումները հնարավորություն ենք ունենալու բերել մեզ համար ընդունելի տարբերակի։ Ինչու՞, որովհետև այդ ընթացքում Ալիևն, այնուամենայնիվ, ստանում էր վեց շրջան, կար մոտիվացիա, որովհետև ինքը ստանալու բան ուներ»,- ասաց Քոչարյանը։
Բանակցային ամբողջ գործընթացի ժամանակ առաջարկները ներկայացվում էին Մինսկի խմբի կողմից, երբ ներկայացվում էր առաջարկ, գալիս էին եռանախագահողները։ Այդ ընթացքում Ալիևն ամերիկյան կողմին պատմել է, թե ինչի շուրջ են բանակցություններն ընթացել։ Ամերիկյան կողմից պատվիրակություն է եկել Հայաստան հասկանալու՝ այդպես է, թե ոչ, և արդյոք Ալիևի և հայկական կողմի ընկալումները նույնն են, թե ոչ։
«Չի եղել առաջարկ, որ մենք էլ ասենք՝ ընդունում ենք, թե չենք ընդունում, թե ընդունում ենք վերապահումներով։ 2 տարի տևած բանակցությունների միակ առաջարկը ՄԽ համանախագահողների կողմից եղել է Քի Վեսթում, ուրիշ գրավոր առաջարկ երեք համանախագահողների կողմից չի եղել»,- ասաց Քոչարյանը։
Ինչ վերաբերում է այն հարցին, թե արդյոք Թուրքիան դերակատարություն ունեցե՞լ է այս ամենում, Քոչարյանը նշեց՝ Թուրքիան ոչ մի տեղ չի երևացել, ինքը երկու անգամ հանդիպել է Թուրքիայի այն ժամանակվա նախագահ Սուլեյման Դեմիրելի հետ, սակայն Ղարաբաղի հարց չի քննարկվել։
Լևոն Տեր-Պետրոսյանի օրոք և հետագայում Սերժ Սարգսյանի ժամանակ բանակցված փաստաթղթեր ևս եղել են, չեն հրապարակվել երկու փաստաթղթեր՝ 2019թ․ ներկակացված առաջարկն ու Քի Վեսթինը, որը ներկա իշխանություններն առաջարկում են՝ Քոչարյանի գրասենյակը հրապարակի։ Նա նկատեց՝ 2008թ․ այս իրավիճակն իր մտքով չէր էլ անցնի, ինքը երբևէ փաստաթղթերը ճամպրուկով տուն չի տարել։
