Լրատվամիջոցներին ուղարկված հաղորդագրությունը տեղեկացնում է, գրում է Երվանդ Ազատյանը , որ առաջիկա օգոստոսի 18-ին Տաստինի (Կալիֆոռնիա) «Բնայ Իսրայել միաբանության» կենտրոնում կայանալու է ճաշկերույթ-դասախոսություն, որին հրավիրված է ճանաչված գիտնական Ռիչարդ Հովհաննիսյանը: Վերջինս հրեական համայնքի ներկայացուցիչների առաջ ելույթ ունենալովՙ քննարկելու է հայկական եւ հրեական ցեղասպանությունների նմանություններն ու տարբերությունները:
Արդեն կարծրատիպ է դարձել նշել, որ հրեական Հոլոքոսթը տեղի չէր ունենա, եթե ժամանակին պատժվեին Հայոց ցեղասպանությունն իրագործողները: Բայց պատմության եւ քաղաքականության դաժան տրամադրությունը հուշում է մեզ, որ մարդկային բնավորությունը չի փոխվում եւ ընձեռված առիթի դեպքում որեւէ բռնատեր բացառված չէ, որ դառնա Թալեաթ, Հիտլեր կամ Պոլ Պոտ: Այդուհանդերձ համեմատությունից կարելի է որոշ դասեր քաղել: Նմանություններից Ե. Ազատյանը նշում է այն, որ եթե իթթիհատականները հայերին որպես դավաճանների էին մեղադրում, Հիտլերն էլ հրեաներին էր մեղադրում այն բոլոր դժբախտությունների համար, որ բաժին էին ընկել Գերմանիային: Տարբերություններն ավելի հատկանշական են: Հայերը բնաջնջվեցին իրենց սեփական հայրենիքում, մինչդեռ հրեաներըՙ օտար երկրում: Բնաջնջման հետեւանքում հայերը կորցրեցին իրենց երեքհազարամյա հայրենիքը եւ տեղի բնակչության 72 տոկոսը: Հրեաները, որպես անմիջական հետեւանք, տիրացան իրենց հայրենիքից ավելիին, որն իրականություն դարձավ 1948-ին: Հայերից վերապրողները կորցրին իրենց ամբողջ ունեցվածքըՙ հյուրընկալ երկրներում արժանանալով որոշակի բարեգործությունների: Հրեաները ստացան փոխհատուցում:
Գիտնականները կարող են այլ նմանություններ եւ տարբերություններ նշել, բայց, շարունակում է Ազատյանը, համատեղ եւ փոխադարձ ուսումնասիրություններն անհրաժեշտ են երկու ժողովուրդներին իրար թիկունք կանգնելու համար. հետագա որեւէ փորձության դեպքում:
Հրեա գիտնականներից ոմանք (Իսրայել Չառնի, Յաիր Աուրոն եւ այլք) գտնում են, որ Իսրայելի կառավարության բարոյական պարտքն է ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը: Ուրիշների (Աբրահամ Ֆոքսմանի հակազրպարտչական լիգայի անդամները եւ իսրայելամետ քարոզիչներ Վաշինգտոնում) խոչընդոտում են ճանաչման գործընթացին. չնսեմացնելու համար Հոլոքոսթի նշանակությունը:
«Մինչեւ հրեական, հայկական, կամբոջական, ռուսական եւ այլ ցեղասպանությունները չդիտարկվեն որպես համամարդկային ցավի անբաժանելի մասնիկներ, նրանք արժեզրկվելու են որպես բարոյական եւ պատմական պարագաներ: Վստահ ենք, որ պրոֆ. Ռիչարդ Հովհաննիսյանը, ինչպես իրենից առաջ այլ գիտնականներ (Վահագն Տատրյանը, Թաներ Աքչամը, Ռոբերտ Մելսոնը եւ ուրիշներ) հրեա հասարակության նեկայացուցիչներին կարողանալու է հասկացնել այս կետը», եզրակացնում է Երվանդ Ազատյանը:
