Անվտանգային հարցերի հրատապ քննարկում Թեհրանում

Արտաքին հարաբերություններով զբաղվող Իրանի գերատեսչությունները,  օտարերկրյա հյուրերին իրանական հյուրամեծարությանը բնորոշ  ընդունելություններից  չզրկելու համար, սովորաբար  աշխատում են ռամադան կոչվող  ծոմապահության ամսին  այլ երկրներից հյուրեր չընդունել: Սակայն, հրատապ հարցերի առկայության դեպքում  բացառություններ են արվում,  եւ  բարեկամ երկրներից պատվիրակություններ ընդունելիս՝ իրանցիները հանդիպումներն անցկացվում են աշխատանքային ընթրիքի սեղանի շուրջ, որը կոչվում է իֆտար: Իսկ իֆտարը,  Իսլամի հետեւորդների համար, ռամադան ամսվա 28 օրերին՝ մայրամուտից անմիջապես հետո նախատեսված ամենօրյա  ծոմապահության ավարտն ազդարարող  ընթրիք է, որի ժամանակ, որպես հաղորդություն, արմավ են ճաշակում:

Ապրիլի 9-ին, որը համապատասխանում է  ռամադան ամսվա 18-րդ օրվան,  ՀՀ ԱԽ քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը Թեհրան այցելության ժամանակ  աշխատանքային ընթրիք է ունեցել Իրանի Իսլամական Հանրապետության Ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղար Ալի Շամխանիի հետ, ինչը   բարեկամ  երկրից ժամանած  հյուրի նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի դրսեւորւմ  է:  

Թեմայից շեղվելով նաեւ նշենք, որ դրանից ընդամենը 4 օր առաջ՝ ռամադան ամսվա 14-րդ օրը, Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարության շենքում Չավուշօղլուն էլ  ծոմապահության օրվա ավարտին կազմակերպվող աշխատանքային ընթրիքի  սեղանի շուրջ, երկկողմ ու միջազգային հարցերի մասին հրատապ քննարկումներ է ունեցել  ՌԴ ԱԳ նախարար Լավրովի հետ:

Ըստ իրանական «Շարղ» պարբերականի, Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի հետ հանդիպման  ժամանակ, ԻԻՀ Ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղար Ալի Շամխանին, անդրադարձել է երկու ժողովուրդների  պատմամշակութային ընդհանրություններին, ու երկու երկրների միջեւ գոյություն ունեցող քաղաքական ու տնտեսական կապերի հարատեւումն ու կայունությունը համարել Երեւանի ու Թեհրանի միջեւ փոխհարաբերությունների կարեւոր առանձնահատկությունը:

Ըստ Շամխանիի, հարեւանների հետ համագործակցությունն Իրանի Իսլամական Հանրապետության անփոփոխ սկզբունքներից ու ԻԻՀ նախագահ  Էբրահիմ Ռայիսիի կառավարության առաջնահերթություններից է: Շամխանիի խոսքերով, Իրանը բոլոր կողմերին վճռականապես  կոչ է արել տարածաշրջանային խնդիրները կարգավորել  խաղաղ ճանապարհով եւ բարիդրացիության սկզբունքներից ելնելով:  

Իրանի ԱԱԳԽ քարտուղարը, նկատի ունենալով Թեհրանի ու Երեւանի միջեւ տնտեսական ոլորտում ձեւավորված համագործակցության  դրական միտումները, երկու երկրների միջեւ առեւտրատնտեսական շրջանառության նշաձողը մինչեւ 3 միլիարդ դոլար հասցնելու նպատակադրումը միանգամայն իրագործելի է համարել, եւ հյուսիս-հարավ հաղորդակցական միջանցքում Իրանի ու Հայաստանի գտնվելու փաստը գնահատել որպես երկկողմ առեւտրատնտեսական հարաբերությունների զարգացման  առհավատչյա:

Շամխանին նաեւ նշել է, որ կովկասյան տարածաշրջանի լարվածությունն ու առճակատումը   չի բխում որեւէ կողմի շահերից, համոզմունք հայտնելով, որ Հարավային Կովկասում աշխարհագրական որեւէ փոփոխությանը կհետեւի տարածաշրջանում ահագնացող լարվածությունն  ու ապակայունացումը՝ հօգուտ թշնամիների: Շամխանիի խոսքերով, տարածաշրջանային առճակատումներին վերջ դնելու համար անհրաժեշտ է կոշտ հռետորաբանությունները փոխարինել  շարունակական բանակցություններով:
Շամխանին հույս է հայտնել, որ Ադրբեջանն ու Հայաստանը   կկարողանան ինքնատիրապետումով ու շրջահայաց քաղաքականությամբ կառավարել ու հարթել լարվածությունը:  

«Շարղ» օրաթերթն անդրադարձել է նաեւ հանդիպմանը ՀՀ ԱԽ քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի արտահայտած տեսակետներին, մեջբերելով վերջինիս խոսքերը՝  Իրանի հետ տարբեր բնագավառներում համագործակցության զարգացմանն  ու խորացմանը միտված Հայաստանի ժողովրդի ու կառավարության ցանկության մասին, որը դիտարկվում է որպես ՀՀ արտաքին քաղաքականության առաջնահերթություն:

Ըստ «Շարղ» օրաթերթի, Արմեն Գրիգորյանը կարեւորել է Իրանի դերը Հարավային Կովկասի երկրների միջեւ հարաբերությունների զարգացման ու անվտանգության ապահովման հարցում:

Արմեն Գրիգորյանը, նշված է «Շարղ» օրաթերթի հրապարակման մեջ, բարձր է գնահատել տարածաշրջանում խաղաղությանն ու կայունությանը միտված ԻԻՀ ջանքերը, եւ շնորհավորել իր գործընկերոջը՝ Իրանի ու Սաուդյան Արաբիայի միջեւ վերջերս ձեռք բերված համաձայնության կապակցությամբ, տեսակետ արտահայտելով, որ տարածաշրջանային ճգնաժամերին  ու առճակատումներին վերջ դնելու միակ ճանապարհը երկխոսությունն ու համագործակցությունն է:

Ըստ իրանական մամուլի, ՀՀ ԱԽ քարտուղարը կարեւորել է երկու երկրների միջեւ էլեկտրաէներգիայի փոխհոսքերն ապահովող, ինչպես նաեւ Իրանի տարածքով թուրքմենական գազը «swaps» եղանակով Հայաստան տարանցելու  նախագծերը, որոնք երկու երկրների միջեւ փոխգործակցության կարեւորագույն ոլորտներից են համարվում:

ԳՐԻԳՈՐ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Իրանագետ