Հեղինակՙ Մկրտիչ Հ. Պուլտուքեան
Օրերս Բեյրութում լույս է տեսել սփյուռքահայ հայտնի ֆինանսիստ-տնտեսագետ Մկրտիչ Հ. Պուլտուքյանի «Հայ սեղանավորներ Միջին Արեւելքի տարածքին» աշխատությունը հայերեն, արաբերեն ու թուրքերեն լեզուներով: Աշխատությունն ընդգրկում է 1915-1923 թվականների տվյալները հայ սեղանավորների (լումայափոխներ, տարադրամի փոխանակությամբ զբաղվողներ, բանկիրներ, արաբերեն ու թուրքերենՙ սարրաֆներ) մասին: (Սեղանավոր բառը, որը շատ գործածական էր արեւմտահայ իրականության մեջ 19-րդ դարում եւ 20-րդի առաջին քառորդին, մեր այժմյան հասկացությամբ համազոր է բանկիր կոչմանը: Ի դեպ, սեղանավոր բառը առաջացել է հունարեն «տրապեզա» բառից, որը բառացի նշանակում է «սեղան» եւ հունարենում փոխարինում է «դրամատուն» կամ միջազգայինՙ «բանկ» բառին: Փաստորեն, սեղանավորները ոչ միայն տարադրամի փոխանակմամբ, այլեւ բանկային բազմաթիվ գործառույթներով էին զբաղվումՙ չեկեր էին ընդունում, տոկոսով վարկ էին տալիս, փոխանցումներ կատարում քաղաքից քաղաք ու երկրից երկիր:
Հայ սեղանավորները ամենաակտիվ գործունեություն էին ծավալում Օսմանյան կայսրության բոլոր շրջաններում ու բնակավայրերումՙ ընդհուպ Մերձավոր Արեւելքի մյուս երկրներում: Փաստորեն նրանց ձեռքում էր գտնվում Թուրքիայի կանխիկ փողերի մի զգալի մասը, ինչը Հայոց ցեղասպանության ծրագրման եւ իրականացման կարեւոր դրդապատճառներից էր` նրանց կողոպտելու եւ ոչնչացնելու գործում:
Ավելացնենք նաեւ, որ Մ.Հ. Պուլտուքյանը ֆինանսատնտեսական բնույթի բազմաթիվ աշխատությունների ու հոդվածների հեղինակ է, դասախոս տարբեր համալսարաններում: 1980-ական թթ.ին հանդիսացել է Լիբանանի Կենտրոնական բանկի փոխկառավարիչ, իսկ հետագայում տարբեր առիթներով խորհրդատվական ծառայություններ է մատուցել նաեւ ՀՀ կառավարությանը:
