Վերջերս ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայում տեղի ունեցավ ՀՀ ԳԱԱ Սեւանա լճի պահպանության փորձագիտական հանձնաժողովի նիստը: Ներկայացվեցին Եվրոպական միության կողմից ֆինանսավորվող «Սեւանա լճի շրջակա միջավայրի պահպանություն» (EU4Sevan) ծրագրի արդյունքները:
Անհրաժեշտ է նշել, որ Սեւանա լիճը բարձրլեռնային քաղցրահամ խոշոր լիճ է Հայաստանի Հանրապետռության Գեղարքունիքի մարզում: Գտնվում է ՝ ծովի մակարդակից մոտ 1900 մետր բարձրության վրա: Այն երկրագնդի քաղցրահամ ջուր ունեցող երկրորդ բարձրադիր լիճն է Հարավային Ամերիկայի Տիտիկակա լճից հետո:
Լճի երկարությունը 70 կմ է, առավելագույն լայնությունը՝ 55 կմ: Հայելու մակերեսը կազմում է 1260 կմ2: Միջին խորությունը 46.8 մ է, ամենախոր վայրը՝ 83 մ (Փոքր Սեւան): Ջրի ծավալը 32,92 մլրդ մ3 է: Սեւանա լիճը Շորժայի ստորջրյա թմբով բաժանվում է 2 մասի՝ Մեծ Սեւանի (37.7 մ միջին խորություն) եւ Փոքր Սեւանի (50.9 մ):
Նիստին մասնակցեցին Սեւանա լճի պահպանության փորձագիտական հանձնաժողովի նախագահ Բ. Գաբրիելյանը, հանձնաժողովի անդամները, EU4Sevan ծրագրի թիմի ղեկավար Ք. Հենշելը, եւ ծրագրի բազմաթիվ խորհրդականներ:
Հարկ է նշել, որ ծրագիրն ընդգրկել է Սեւանա լճի ավազանի հինգ համայնքներ, որտեղ իրականացվել են ուսումնասիրություններ: Ծրագրի բաղադրիչներն են՝ Սեւանա լճի ջրահավաք ավազանում ջրի մշտադիտարկման ու կառավարման կարողությունների բարելավում, կայուն հողօգտագործում, կոյուղաջրերի մաքրում ու կառավարում, իրազեկության բարձրացում եւ տեղեկատվության հասանելիություն, Սեւանա լճի էկոհամակարգի կառավարման բարելավում:
Մասնավորապես նշվեց, որ կարեւոր է օրենսդրական դաշտի կարգավորումը եւ որոշում կայացնող կառույցների միջեւ երկխոսությունը, ինչպես նաեւ տվյալների միասնական հարթակի ստեղծում: Այն հնարավորություն կտա աջակցել որոշում կայացնողներին: Բարձրացվեց նաեւ Սեւանա լճի ավազանում հանքավայրերի շահագործման հարցը:
-Այդ հարցը պետք է ներառվի ծրագրի ճանապարհային քարտեզում, պետք է գնահատվի հանքավայրերի ներկա եւ հնարավոր ազդեցությունը: Խոսքը փոքր հանքերի մասին է, որոնց հետ կապված ամեն շաբաթ հանձնաժողովը հայտեր է ստանում եւ քննարկում: Սա կարեւոր հարց է եւ կարեւոր ազդեցություն ունի լճի ջրի որակի եւ էկոհամակարգի վրա,- ասաց Բ. Գաբրիելյանը:
Սեւանա լիճը կարեւոր նշանակություն ունի մեր երկրի տնտեսության հետագա զարգացման համար: Հետեւաբար որեւէ քննարկում կարող է նպաստել հարցի բարեհաջող լուծմանը:
Ստեփան ՊԱՊԻԿՅԱՆ
Ռուսաստանի բնագիտության ակադեմիայի պրոֆեսոր
