Սեպտեմբերի 13-ից սկսած հայ-ադրբեջանական սահմանին իրական պատերազմ է: ՀՀ իշխանություները բացեիբաց հայատարարում են՝ Բաքուն Հայաստանի տարածքով Նախիջեւան միջանցք է ուզում ու դրան ցանկանում է ռազմական ճանապարհով հասնել: Ըստ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ երեկ Ազգային ժողովում հայտնած տվյալների՝ հայկական կողմը 105 զոհ ունի՝ չնայած որ ոչ պաշտոնական աղբյուրները զոհերի էլ ավելի մեծ քանակի մասին են հաղորդում: Այս ամենին զուգահեռ, սակայն, իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունն ու խորհրդարանական համանուն խմբակցությունը շարունակում են առաջ տանել Ադրբեջանի հետ խաղաղ համակեցություն հաստատելու թեզը: Թեպետ հակառակորդը խաղաղություն չի ուզում կամ այն մեր սուվերենությունը խախտելու եւ ուժի սպառնալիքի գնով իր ուզածին հասնելու գնով է պատկերացնում, բայց հայրենի իշխանությունները շարունակում են խաղաղարարի դիրքերից հանդես գալ:
«Ազգ»-ը 44-օրյա պատերազմում զոհված զինծառայողների ծնողների հետ է զրուցել՝ հասկանալու, թե ինչպե՞ս են վերաբերում Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագիր կնքելու հանգամանքին:
Պատերազմի ժամանակ անմահացած ժամկետային զինծառայող Մխիթար Գալեյանի մայրը՝ Աստղիկ Գալեյանը, երբ լսում է՝ Հայաստանը ցանկանում է խաղաղության հաստատել Ադրբեջանի հետ, ակամա մտածում է՝ ինչո՞ւ այն պետք է զոհված տղաների արյան գնով հաստատվի:
«Ինչի՞ համար իր տղան (Նիկոլ Փաշինյանի որդուն նկատի ունի- հեղ.) չզոհվեց, ինչո՞ւ մեր տղաներին պետք է զոհեին, ապա նոր սկսեին խաղաղություն քարոզել: Գուցե նրա համար, որ թուրքը հանգիստ մեր տարածքնե՞րը մտնի, գնա մեր ապուպապերի շիրիմնե՞րը պղծի, Ծիծեռնակաբերդ գնա, այնտեղ նկարվի ու ծաղրի ՞ մեզ: Դա՞ է խաղաղությունը: Երկու օր առաջ էլ համացանցով տեսնում եմ, որ ադրբեջանական ինչ-որ խումբ է Հայաստան գալիս ու պետք է մեր երկրում համերգ տա: Ու պարզվում է՝ այդ համերգի բոլոր տոմսերն էլ վաճառված են: Սա՞ է մեր թասիբը… Մեր ժողովրդին էլ արդեն չեմ հասկանում: Ես չեմ ցանկանում, որ երբեւէ որեւէ մեկի երկրի գլուխը կախ ապրի իր հայրենիքում՝ ստրուկի կամ թուրքի աղախինի նման»,- ասում է Աստղիկ Գալեյանը:
Ժամկետային զինծառայող Ժորա Սահակյանի հայրը՝ Վահիդ Սահակյանը, ափսոսում է այն տղաներին, որ իրենց կյանքը հանուն մի բռաչափ, բայց օր օրի գրչահարվածով հանձնվող հողի տվեցին: «Պատերազմի ժամանակ երբ խսում էի տղայիս հետ, ասում էր՝ «պապ, գիտես՝ այս դիրքն ի՞նչ դիրք է. եթե այն հանկարծակի տվեցին, շան տղեքը քաղաք կմտնեն՝ Մարտունի կամ Ճարտար»: Ի՞նչ խաղաղության մասին է խոսքը: Մեր տղաներն այդ հողերն իրենց արյան գնով են պաշտպանել, ու այսօր մի գրչի հարվածով ուզում են հանձնե՞լ: Նիկոլ Փաշինյանն ինքն անձամբ թող գնա, բարեկամություն անի Իլհամ Ալիեւի հետ: Ես ինքս ծնվել ու մեծացել եմ ադրբեջանցիների շրջանակում, բայց չեմ կարող նրանց հետ բարեկամություն անել, որովհետեւ իմ տղան թուրքի գնդակից է զոհվել: Ինձ թուրքի հետ խաղաղություն պետք չէ, բոլոր նրանք, որ ուզում են խաղաղ ապրեն թուրքի հետ, թող իրենց ընտանիքներով գնան Ադրբեջան ու այնտեղ վայելեն այդ խաղաղությունը»,- սրտնեղում է մեր զրուցակիցը:
Ալիեւ-Փաշինյան ամեն մի հանդիպում, ըստ ժամկետային զինծառայող Դավիթ Գեւորգյանի մոր՝ Ալիսա Գեւորգյանի, մի բան է նշանակում՝ Փաշինյանը գնացել էր հերթական հանձնարարությունը ստանալու: Նրա համոզմամբ՝ այդ հանդիպումից հետո հերթական չարիքն ու կործանումն է կախվելու մեր գլխին: «Դուք ուզում եք, որ ես Նիկոլ Փաշինյանից դրական բա՞ն ակնկալեմ: Ուժային ամբողջ կառույցները, Հայաստանի, հայրենիքի սահմանների անվտանգությունը թողած, տղաների մասունքները նկուղներում թափած, նրանց շիրիմները դեռ տուն չբերած, թշնամուն միջանցք են տրամադրում: Ասում են՝ ծնողների աչքի առաջ, որոնց զավակներին մենք միասին խժռել ենք, եկեք միասին բարեկամություն անենք: Այդ աթոռները, վստահ եմ, մի օր կորցնելու են ու իրենց զավակների, իրենց գոյություն չունեցող խղճի առաջ պատասխան են տալու,- հուզված ասում է Գեւորգյանն ու շարունակում,- Փաշինյանի խաղաղության օրակարգը տեսել եմ, երկու տարի այն իմ տանն է, իմ կյանքում շատ ակտիվ գործում է այդ օրակարգը: Խաղաղության օրակարգն ինձ համար տղայիցս մնացած 14 մասունքն է: Բոլոր այն մարդիկ, որ խոսում են այդ օրակարգից, շատ կցանկանամ, որ ամեն օր նայեն իրենց զավակներին ու պատկերցնեին 14 մասունք: Թող պատկերացնեն մեր հոգեվիճակը ու իրենց ուղղված մեր «օրհնությունները»:
ՍԵՎԱԿ ՎԱՐԴՈՒՄՅԱՆ
