Սահմանադրությունը փոփոխության կարիք ունի։ Վերջերս այս ամենի մասին արդարադատության նախարարությունում հայտարարեց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը.«Տարածաշրջանի ու աշխարհի փոփոխությունները անհրաժեշտ է կառավարել Հայաստանի պետական շահերին համապատասխան», ասել էր Փաշինյանը։ Ըստ նրա՝ ընդունելիք նոր Սահմանադրությամբ Հայաստանը ավելի մրցունակ եւ կենսունակ կդառնա աշխարհաքաղաքական նոր պայմաններում։
Անուամենայնիվ՝ Փաշինյանն իր խոսքում այլ փակագծեր չի բացում,ուստի հիմնվելով թուրք-ադրբեջանական թելադրանքով երկիրը կառավարելու նրա փորձերին՝ շատ բաներ արդեն կարելի է հետեւեցնել։ Նոր Սահմանադրությունը ենթադրում է նոր օրենքների ընդունում, Անկախության հռչակագրի մերժում, որով ամրագրված է Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանն ուղղված գործողություններ կատարելու Հայաստանի Հանրապետության հանձնառությունը, ինչպես նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի իրավական պաշպանությունը։ Սահմանադրության հնարավոր փոփոխությունների եւ սպասվելիք վտանգների շուրջ սահմանադրագետ Վահե Գրիգորյանը /նա ՍԴ անդամ Վահե Գրիգորյանը չէ/ նշում է.
-Սահմանադրությունը չի կարելի փոփոխել որևէ կարեւոր թվացող հարցով։ Ցավոք՝ ներկայիս վարչապետը Սահմանադրության հերթական խայտառակ փոփոխությունների հիմնավորում որպես բերում է «խաղաղության օրակարգը», եւ փորձում է հերթական անգամ չստացվելիք խաղաղությունը փաթեթավորել սահմանադրության փոփոխություններով։։ Ըստ սահմանադրագետի վտանգված է նաեւ Սահմանադրության 18-րդ հոդվածը, որը հռչակում է, որ Հայաստանի Հանրապետությունը, ճանաչում է Հայ առաքելական սուրբ եկեղեցու բացառիկ դերը հայ ժողովրդի պահպանման գործում։ Հնարավոր այլ փոփոխությունների մասին սահմանադրագետն ասում է, որ կարող է անդրադառնալ Սահմանադրության նախագծի հրապարակման դեպքում։
Ինչպե՞ս է հնարավոր կանխել Սահմանադրության փոփոխությունը՝ վարչապետին անվստահություն հայտնելով եւ հրաժարականի պահանջո՞վ, այս հարցի պատասխանը փորձեցինք պարզել սահմանադրագետից։
Ըստ Վահե Գրիգորյանի՝ Սահմանադրությունն ընդունվում է հանրաքվեով, կողմ պետք է քվեարկի մասնակիցների կեսը, բայց ոչ պակաս, քան ընտրելու իրավունք ունեցող անձանց մեկ քառորդը, այսինքն ամբողջ Հայաստանի Հանրապետության ընտրողների մեկ քառորդը պետք է գոնե կողմ քվեարկի հանրաքվեին, եւ այդ կողմերի թիվը պետք է կազմի ընտրությանը մասնակցած անձանց ձայների կեսից ավելին։ Հազիվ թե ներկայիս իշխանությունը այլեւս կարողանա մարդկանց նման ահռելի թիվ ապահովել՝ կողմ ձայնով, որպեսզի հանրաքվեն ընդունվի։
Ի վերջո՝ 1995 թվականի հուլիսի 5-ին ընդունված եւ հետագայում էլ փոփոխությունների ենթարկված Սահմանադրությունում ամրագրված է Հայաստանի Հանրապետության ողջ էությունը՝ որպես ինքնիշխան, ժողովրդավարական, իրավական եւ սոցիալական պետություն, հռչակելով մարդու եւ քաղաքացու հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները, սահմանելով հանրապետության կառավարման ձեւը՝ հիմնված օրենսդիր, գործադիր եւ դատական իշխանությունների տարանջատման սկզբունքի վրա։ Ընդ որում՝ խորհրդարանական կառավարման ներկա կարգը փոխելու մասին խոսք չի գնում, այլ, ըստ վարչապետի հնչեցրած նախնական տեսակետի՝ հայերիս համար զգայուն դրույթներ եւ խորհրդանիշներ փոխելու մասին է խոսքը, որոնք հազիվ թե ընկալելի լինեն հայ հանրության համար։
ԱՆԺԵԼԱ ՍԵԴՐԱԿՅԱՆ
ՀՊՄՀ Ռադիոհեռուստատեսության 3-րդ կուրսի ուսանողուհի
