«Ամերիկացիներն Արցախի համար» կազմակերպությունը ներկայացրել է պահանջագիր ՄԱԿ-ի կամայական կալանքի հարցերով աշխատանքային խումբ՝ խնդրելով Արցախի հանրապետության նախկին արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանի ազատ արձակումը, ով ներկայումս պահվում է Ադրբեջանի Բաքու քաղաքի չհայտարարված կալանավայրում:
Այս պահանջագիրը հաջորդում է 2025 թվականի նոյեմբերի 14-ին Ադրբեջանի դատախազների հայտարարությանը, ըստ որի նրանք պատրաստվում են ցմահ ազատազրկման պատիժ պահանջել Արցախի 15 նախկին ղեկավարների և պաշտոնյաների համար, այդ թվում՝ պարոն Բաբայանի։ Ըստ «Ամերիկացիներն Արցախի համար» կազմակերպության՝ Պարոն Բաբայանն այն 31 անձանց թվում է, որոնք պահվում են Ադրբեջանի կալանավայրում՝ Արցախյան վերջին հակամարտության արդյունքում:
Պահանջագրի խնդրանքներից է, ի թիվս այլ միջոցների, դադարեցնել հաղորդվող մեկուսարանում պահվելը և հիմնական կարիքների բավարարման սահմանափակումները, ապահովել բժշկական օգնությունը, ընտանիքի անդամների և իրավաբանական խորհրդատվության հասանելիությունը, ինչպես նաև արագ և անկախ վերանայում անցկացնել նրա կալանքի օրինականության վերաբերյալ։
Արցախի Հանրապետությունը 1991 թվականին՝ Խորհրդային Միության փլուզման ընթացքում, հայտարարեց Ադրբեջանի Հանրապետությունից իր անջատման մասին և ավելի քան 30 տարի գործել է որպես փաստացի ինքնակառավարվող ինստիտուտներ ունեցող պետություն: Տարածաշրջանը 2020 և 2023 թվականներին դարձել էր խոշոր ռազմական գործողությունների կենտրոն, որի հետևանքով տեղի է ունեցել բնիկ հայ բնակչության տեղահանումը և Արցախի փաստացի դատարկումը։
Պահանջագիրը պնդում է, որ պարոն Բաբայանի ազատազրկումն անհամատեղելի է Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի և Քաղաքացիական ու քաղաքական իրավունքների միջազգային դաշնագրի՝ Ադրբեջանի պարտավորությունների հետ։ Այն նաև նշում է, որ հաշվի առնելով Բաբայանի նախկին պաշտոնը որպես արտաքին գործերի նախարար, նրա գործը լրացուցիչ հարցեր է առաջացնում ՄԱԿ-ի Միջազգային իրավունքի հանձնաժողովի կողմից 2006 թվականին ընդունված Դիվանագիտական պաշտպանության մասին հոդվածների շրջանակում։
«Ամերիկացիներն Արցախի համար» կազմակերպությունը նաև իր մտահոգությունն է հայտնում ՄԱԿ-ի Կամայական կալանքի հարցերով աշխատանքային խմբի կողմից Արցախի հակամարտության արդյունքում կալանավորված անձանց վերաբերյալ ներկայացված այլ դիմումներին ցուցաբերվող ոչ բավարար արձագանքի կապակցությամբ, այդ թվում՝ 2024 թվականի ապրիլի 24-ին պարոն Բաբայանի կողմից ներկայացված նախնական դիմումի վերաբերյալ։
Կազմակերպությունը զգուշացնում է, որ նման միջնորդությունների նկատմամբ ընկալվող անգործությունը կարող է ավելի մեծ հետևանքներ ունենալ զանգվածային վայրագությունների կանխարգելման, ինչպես նաև մարդու իրավունքների միջազգային սկզբունքների և իրավունքի օբյեկտիվ կիրառման տեսանկյունից։ «Միջազգային իրավական նորմերի անաչառ և ամբողջական կիրառումն էական նշանակություն ունի խոցելի բնիկ բնակչություններին ապագա լայնածավալ բռնություններից պաշտպանելու համար», – հայտարարել է «Ամերիկացիներն Արցախի համար» կազմակերպության փաստաբան Ջեյքոբ Բուրնազյանը։
«Մենք հարգանքով կոչ ենք անում աշխատանքային խմբին ուսումնասիրել այս պահանջագիրն, ըստ էության, և իր մանդատի շրջանակներում ձեռնարկել բոլոր համապատասխան քայլերը»։ «Ամերիկացիներն Արցախի համար» կազմակերպությունը հիմնադրվել է 2003 թվականին և հանդիսանում է ԱՄՆ-ում տեղակայված 501(c)(3) բարեգործական կազմակերպություն, որի գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Վաշինգտոն, Դի.Սի.-ում:
Կազմակերպությունն աջակցում է Արցախի Հանրապետության ժողովրդին և հանդես է գալիս 2023 թվականի տեղահանության արդյունքում մարդու իրավունքների խախտումների հետևանքով տուժածների շահերի առաջխաղացման փոխհատուցման հարցերով:
Մանրամասն տեղեկությունների համար գրել՝
Ջեյքոբ Բուրնազյան, փաստաբան
Ամերիկացիներն Արցախի համար
