«Հրապարակ»-ը զրուցել է ՀՀ ՄԻՊ Արման Թաթոյանի հետ։
Ներկայացնում ենք հարցազրույցից հատված․
-Պարո՛ն Թաթոյան, ՄԻՊ գրասենյակն ինչպե՞ս է հավաքում ռազմագերիների, Ադրբեջանի կողմից պատերազմական հանցագործությունների վերաբերյալ տեղեկությունները, ի՞նչ աղբյուրներից, հավաքագրումից հետո ո՞ւմ եք ուղարկում:
-Մեզ հասանելի բոլոր աղբյուրներից՝ կլինեն ներպետական մարմինները, հրապարակային աղբյուրները, մեր տղաների ազգականները, ընտանիքները և մեր մոնիթորինգի արդյունքները: Պետք է մի բան նկատի ունենալ, որ Մարդու իրավունքների պաշտպանը քննչական գործառույթներով օժտված չէ, հետևաբար, ՀՀ ՄԻՊ-ը քրեական գործի քննություն անելու իրավունք չունի, դրա համար է, որ ՀՀ քննչական կոմիտեում կա հարուցված քրեական գործ, և մենք նաև շատ արդյունավետ համագործակցում ենք Քննչական կոմիտեի մեր գործընկերների հետ, կարող եմ ասել՝ ամենօրյա ռեժիմով: Մեր արձանագրած տեղեկությունները՝ զեկույցների, փակ զեկույցների տեսքով, դրանից բացի, պատերազմական հանցագործությունների մասին տվյալները ամփոփված, ուղարկված են ընդհանուր իրավազորություն ունեցող տարբեր երկրներ՝ քրեական հետապնդումներ նախաձեռնելու խնդրանքով, ուղարկվում են միջազգային կառույցներին, մեր Արտգործնախարարություն, մյուս մարմիններին և այլն:
-Ադրբեջանը մեր ռազմագերիների նկատմամբ քրեական գործեր է հարուցում, Հայաստանն ի՞նչ կարող է անել:
-Ադրբեջանի այդ քաղաքականությունը, նման իրավական գործընթացներ նախաձեռնելը, քրեական գործ հարուցելը, ձերբակալելը, կալանավորելը և այլն, կոպտորեն հակասում են միջազգային մարդասիրական իրավունքի հիմնարար սկզբունքներին: Ադրբեջանն ակնհայտորեն չարաշահում է իրավական գործընթացները, հարցը քաղաքականացնում է, արհեստականորեն ձգձգում է, սակայն ուզում է ցույց տալ, որ չկա արհեստական ձգձգում, քանի որ ինքն իբրև քրեական վարույթ է նախաձեռնել: Դա ակնհայտ հակասում է միջազգային մարդասիրական իրավունքին նաև այն իմաստով, որ մեր տղաները, այդ թվում՜ 62+2 հոգին, Արցախում իրականացրել են իրենց իսկական զինվորական ծառայությունը, կատարել են իրենց սահմանադրական պարտականությունը: Ադրբեջանցիներն ասում են, թե իբր թե, Հայաստանը նրանց ուղարկել է սպանություններ կատարելու համար՝ զինված ուժերի և քաղաքացիական անձանց նկատմամբ: Դա իրականության հետ բացարձակ որևէ առնչություն չունի, որովհետև նրանք այնտեղ են եղել որպես զորակոչված ծառայողներ՝ Հայաստանի զինված ուժերում ծառայելու նպատակով, իսկ զինված ուժեր զորակոչված անձանց նկատմամբ միջազգային մարդասիրական իրավունքը տարածում է պարտադիր կանոններ, որ նրանք անհապաղ պետք է ազատ արձակվեն, և նրանց նկատմամբ որևէ քրեական գործ չի կարող հարուցվել:
-Կան պատգամավորներ, որոնք նշում են, թե գերիների թիվը հրապարակելով՝ նրանց վտանգի տակ կդնեն. Դուք ի՞նչ կարծիք ունեք այս մասին:
-Մենք մեր գործընկերների հետ շատ պատշաճ աշխատում ենք, շատ հարգանքով ենք վերաբերվում նրանց աշխատանքին, դա ՄԻԵԴ-ում Հայաստանի ներկայացուցիչն է, ՊՆ-ն է, ԱԱԾ-ն է, Քննչական կոմիտեն և այլն: ՄԻՊ-ը, իհարկե, տիրապետում է այն թվին, որ, իմ կարծիքով, կան Ադրբեջանում գերության մեջ պահվող մարդիկ, բայց մեզ անհրաժեշտ է, և ես կարևոր եմ համարում, որ պետական իրավասու մարմինը դա հրապարակի, որ մենք դա օգտագործենք նաև հրապարակային նամակներում, որ այլ քննարկումներում մենք կարողանանք մեր ճնշումները մեծացնել: Առնվազն 2 տեսակի կատեգորիա կա՝ մեր գերիների թվի առումով, մեկն այն է, որ անվիճարկելի, օբյեկտիվ բնույթի ապացույցներով հաստատված է, որ կան Ադրբեջանում: Ընդ որում, մենք հիմք չպետք է վերցնենք այն թիվը, որ ադրբեջանցիներն են հաստատել, այլ որ մենք տեսանյութով նայեցինք, տեսանք, որ մեր տղան Ադրբեջանի վերահսկողության տակ է անցել, մենք դա պետք է չափանիշ ընդունենք: Սա մի կատեգորիա է: Այսինքն՝ ապացույցներով, տեսանյութերում երևացող, որ մարդիկ տեսնում և ճանաչում են: Երկրորդ կատեգորիայում մեր այն տղաներն են, որոնց վերաբերյալ, օրինակ, տեսանյութ չկա, այլ աղբյուրներից ենք տեղեկացել, կասկածում ենք և այլն: Այդ դեպքում մենք ազատություն ունենք ասելու, որ, օրինակ, առնվազն 200 հոգի կամ, պայմանականորեն, առնվազն 100 հոգի գերի կա: Այսինքն՝ մեզ համար շատ կարևոր է, որ մենք կարողանանք օբյեկտիվորեն ասել, որ մենք առնվազն այս թվով գերիներ ունենք այնտեղ: Մենք պետք է այս 2 կատեգորիան զատենք իրարից: Խոսքը չի վերաբերում ցուցակներին, խոսքը վերաբերում է թվի հրապարակմանը: Պետությունը թիվը հրապարակելով՝ կկանխի նաև հնարավոր մանիպուլյացիան, այսօր մարդկանց մեջ շատ են, չէ՞, թվեր պտտվում, մեկն ասում է՝ 500, մյուսը՝ 700 և այլն, պետությունը սրան վերջ կդնի, կասի՝ ժողովուրդ ջան, ես պատշաճ աշխատում եմ, ահա՝ այսքան թիվ կա, և միջազգային հանրությանն էլ պետք է ասի՝ ես 2 կատեգորիա ունեմ, և քանի որ Ադրբեջանը մեզ անընդհատ խոչընդոտում է, ես տեսանյութերով և այլ ապացույցներով այս թվով գերիների հարցում համոզված եմ, դա օբյեկտիվ ապացույցներով է հաստատվում, բայց ես նաև շատ հիմքեր ունեմ ենթադրելու, որ, օրինակ, ևս առնվազն 50 հոգի ունեմ այնտեղ: Հասկանում եք՝ մենք այսպես պատասխանատվությունը նաև թողնում ենք Ադրբեջանի վրա, իսկ հիմա… մենք թվեր չենք հայտարարում, իսկ Ադրբեջանը… Ադրբեջանը նույնիսկ թիվ չի էլ հայտարարում, մեր 62+2 տղաներին ինքն ասում է «մի քանի տասնյակ», թիվ չի ասում, հասկանում եք՝ օգտվելով նաև այն առիթից, որ մենք էլ թիվ չենք ասում: Օրինակ՝ ես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին կոնկրետ թիվ եմ տվել: Թող հանկարծ շահարկում չանեն, թե մենք մեր գործընկերների հետ չենք կարողանում աշխատել կամ չենք կարողանում տվյալներ հավաքել: Հարցը հետևյալն է, որ իրավասու մարմինը թիվ հրապարակի, որ մենք ամեն կյանքի համար պատասխանատվությունը թողնենք Ադրբեջանի վրա։
Նյութն ամբողջությամբ կարդացեք թերթի այսօրվա համարում:
