2024 թվականին լրագրողների և ԶԼՄների դեմ ներկայացվել է 43 դատական հայց՝ բոլորն էլ վիրավորնքի և զրպարտության հիմքով, իսկ 2025-ին այդ թիվը 61-ն է, Հայաստանում խոսքի ազատության վիճակի և լրագրողների ու ԶԼՄ-ների իրավունքների խախտումների վերաբերյալ2025-ի տարեկան զեկույցը ներկայացնելիս այսօր ասաց Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի նախագահ Աշոտ Մելիքյանը։
Ըստ բանախոսի՝ աճն ակնհայտ է և մտահոգիչ։
«Կարծում եմ՝ նաև մտահոգիչ է այն, որ դատական գործերի գրեթե կեսը հենց իշխանության ներկայացուցիչների, բարձրաստիճան պաշտոնյաների կողմից է, և նույնիսկ առաջին դեմքերը հարցերն արտադատական ճանապարհով լուծելու օրինակ չեն դառնում։ Մեզանում այդ կուլտուրան առայժմ չի ձևավորվում։ Իշխանական վերնախավը բազաթիվ այլ հնարավորույթուններ ունի և՛ արձագանքելու, և՛ հերքելու՝ ձեռնպահ մնալու դատական հայցերից»,- ասաց ԽԱՊԿ նախագահը՝ նկատելով, որ արտադատական մեթոդներ ասելով՝ նկատի ունի, որ նախքան դատարան դիմելը համապատասխան պահանջով կարելի է դիմել տվյալ լրատվամիջոցի խմբագրություն, առաջին քայլով փորձել հարցերը լուծել հենց ԶԼՄ-ի հետ։
Աշոտ Մելիքյանը միաժամանակ ընդգծեց՝ 2025 թվականին ընդդեմ լրագրողների և լրատվամիջոցների 15 գործով հայցերը բավարարվել են, և լրատվամիջոցներին պարտավորեցրել են հերքումումներ տպագրել, ինչպես նաև վճարել դրամական փոխհատուցումներ։
«Այդ գործերով դրամական փոխհատուցումների ծավալը կազմել է 3,3 միլիոն դրամ։ Եվ հակառակը, ԶԼՄ-ների և լրագրողների կողմից ընդդեմ պաշտոնյաների ներկայացված հայցերից 5-ը մերժվել են, 1-ը՝ բավարարվել։ Եվս 9 հայց ընթացքի մեջ է։
Եթե հետ գնանք 10 տարի, շատ քիչ կարելի էր հանդիպել, երբ լրագրողը կամ լրատվամիջոցն ընդդեմ պաշտոնատար անձի հայց էին ներկայացնում։
2025 թվականին ընդդեմ լրագրողների վիրավորանքների, նվաստացուցիչ վերաբերմունքի, մասնագիտական խոչընդոտումների թիվը 45-ն է, և դրանց մեծ մասը՝ 33-ը, իշխանության ներկայացուցիչների կողմից է։ Սա շատ բարձր և մտահոգիչ թիվ է։ Ընդ որում՝ այդպիսի վերաբերմունքով աչքի են ընկել ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը, բազմաթիվ պատգամավորներ՝ Անդրանիկ Քոչարյան, Վիլեն Գաբրիելյան և այլն։ Այդպիսի հռետորաբանությամբ հանդես էեկել նաև Երևանի քաղաքապետ Տիգրան Ավինյանը»,- ասաց ԽԱՊԿ նախագահը։
Աշոտ Մելիքյանը հիշեցրեց՝ 2025 թվականին գրանցվել է լրագրողների հանդեպ ֆիզիկական բռնության 15 դեպք, որոնցիցից 7-ը կիրառվել է իրավապահների, 7-ը՝ իշխանության համակիր քաղաքացիների կողմից։ Մեկ դեպքում էլ կատարողն առայժմ անհայտ է։
«Սա այն դեպքն է, երբ լրագրող Հակոբ Կարապետյանին ֆիզիկական բռնության էր ենթարկել դիմակավորված անձը։ Առայժմ այդ անձը հայտնաբերված չէ»,- ասաց նա։
ԽԱՊԿ նախագահն ուշադրություն հրավիրեց պետական մարմինների կողմից ԶԼՄ-ներին տեղեկություն տրամադրելու ժամկետների ձգձգման, լղոզված և խիստ հակիրճ պատասխաններ տրամադրելու պրակտիկայի վրա։
