Պատմաբան Էդգար Հովհաննիսյանը գրում է.
Դեռևս տարիներ առաջ իմ աշխատասենյակի պատին հայտնվեց Առաջին հանրապետության անկախության մասին հայտարարության/հռչակագրի պատճենը, որպես հայկական վերականգնված պետականության առաջին պատմական փաստաթուղթ։
Հայաստանի անկախության պայմաններում երբեք մտքովս չէր անցնի նշված փաստաթղթի կողքին ավելացնել ՀՀ երրորդ հանրապետության անկախության հռչակագիրը։ Եվ քանի որ այն մեր օրերում դարձել է «վտանգված» և սպառնում է դառնալ «պատմական», Արամ Մանուկյանի ստորագրությամբ նորանկախ պետականության ամենակարևոր փաստաթուղթը ևս տեղ գտավ իր նախորդի կողքին։
Արգահատելի է, որ ամեն օր տափողում եք ինքնիշխանության ու անկախության մասին, սակայն մյուս կողմից կացնում եք անկախության հիմնասյուները՝ այս դեպքում Հռչակագիրը։
Դեռևս 1772 թ․ Մադրասում տպագրված «Նոր տետրակ, որ կոչի յորդորակը» հստակ ասում էր․
«․․․Եթե հասարակ ժողովրդից որևէ մեկը սխալվում կամ մեղանչում է, ապա միայն իրեն է վնաս բերում, իսկ իշխանի սխալվելը ոչ միայն վնասներ, այլև երբեմն մեծամեծ պատուհասներ ու աշխարհավերություններ է բերում ամբողջ ազգին, ըստ այնմ, թե՝ «Արդար թագավորը աշխարհ է շինում, իսկ անօրեն մարդը՝ կործանում»»։
