Azg.am-ի զրուցակիցն է քաղաքագետ Արա Պողոսյանը։
–Պարո՛ն Պողոսյան, ինչպե՞ս եք գնահատում երեկ կայացած խորհրդարանական ընտրությունները։
-Գոնե ինձ համար դժվար է այս պահին գնահատական տալ ընտրությունների բուն ընթացքին՝ հաշվի առնելով, որ դեռևս չունենք թե՛ դիտորդների վերջնական կարծիքը, թե՛ ընդդիմության վստահված անձանց կարծիքները։ Այսինքն՝ այս ամբողջ պատկերն ունենալուց հետո կարելի է եզրակացություններ անել, թե ինչպիսի ընտրություններ ենք ունեցել։ Սա ընտրությունների բուն ընթացքի մասին, բայց որպես կանոն՝ ընտրակեղծքիները միայն բուն ընտրությունների օրը չէ, որ կատարվում են. ընտրակեղծքիներն այն ամբողջ շղթան են, որ նախընտրական քարոզչությունից սկսած՝ ուղեկցում են մինչև ընտրական պրոցեսի բուն ավարտը։ Դա վերաբերում է վարչական ռեսուրսի կիրառմանը. երբ կա վարչական ռեսուրսի կիրառում, սա ինքնին խոսում է այն մասին, որ չկա ազատ, արդար և մրցակցային ընտրություն։
Երբ խոսում ենք ուժերի միջև անհավասար պայմանների մասին, ակնհայտ է, որ իշխող ուժը մնացած ուժերին դրել է բավական անհավասար, ոչ մրցակցային պայմանների մեջ՝ հաշվի առնելով ձերբակալությունները, ստեղծված վախի մթնոլորտը և այլն։ Այս ամենը խոսում է ոչ հավասար պայմաններում անցկացված և ոչ մրցակցային պրոցեսի մասին։ Եթե սրան գումարենք նաև ընտրության մասնակիցներին թիրախավորելը որպես օտարերկրյա պետության շահերի պաշտպան և այլն, այս ամբողջ քարոզչությունը, կարծես, հենց նրան էր միտված, որպեսզի ընտրությունների արդյունքները որոշակի կանխակալ վերաբերմունք ունենան։
-Պարո՛ն Պողոսյան, ԿԸՀ-ի կողմից ընտրությունների նախնական արդյունքների հրապարակումից հետո իրարամերժ կարծիքներ կան՝ ընդդիմությունը պե՞տք է վերցնի մանդատները, թե հրաժարվի՝ չլեգիտիմացնելու ընտրությունների արդյունքները։ Ձեր կարծիքով, ո՞րն է ամենաօպտիմալ տարբերակը։
-Կարծում եմ՝ այստեղ էմոցիոնալությունը պետք է մի կողմ դնել և հասկանալ՝ որ դեպքում ընդդիմությունն ինչ է շահում։ Նախ, մինչ այս ամենը պետք է հասկանալ՝ արդյոք ընդդիմությունը համարում է, որ տեղի են ունեցել ազատ, արդար և մրցակցային ընտրություններ։ Եթե համարում է, որ արդար ընտրություններում է պարտվել, հետևաբար անմտություն կլինի չվերցնել մանդատները, բայց եթե ընդդիմությունը համարում է, որ եղել են կեղծքիներ ու խախտումներ, որոնք կարող էին էական ազդեցություն թողնել ընտրությունների բուն արդյունքների վրա, բնականաբար անմտություն կլինի ընդունել խաղի կանոնները և մանդատները վերցնել։ Ի վերջո, եթե ընդդիմությունն իսկապես համարում է, որ կան լեգիտիմության և լեգալության լրջագույն խնդիրներ, կարծում եմ՝ ընդդիմության շահը պահանջում է, որպեսզի չվերցնի մանդատները և բողոքարկման, այնուհետև այլ ճանապարհներով տեր կանգնի ժողովրդի քվեին։
-Պարո՛ն Պողոսյան, հաշվի առնելով բազմաթիվ ընտրախախտումները, ընդդիմադիր ուժերի անդամների կալանքները, ԿԸՀ-ի կողմից քվեաթերթիկների հաշվարկը տարօրինակ կերպով ձգձգելու փաստը, քվեաթերթիկների 10 տոկոսի հաշվարկի հիմքով Նիկոլ Փաշինյանի կողմից իրենց հաղթող հռչակելու պրակտիկան, ինչպես նաև զինվորների՝ ընտրատեղամասերի փակվելուց հետո քվեարկությունները, ի՞նչ պրոցեսի հետ գործ ունենք։
-Ես պետք է նորից կրկնեմ, որ ինձ համար շատ ավելի կարևոր է ընդդիմության արձագանքը։ Եթե հիպոթետիկ վերցնենք այս դրվագները և հայտարարենք, որ անցկացվել են ոչ լեգիտիմ ընտրություններ, կամ եղել են այնպիսի խախտումներ, որոնք ապալեգիտիմացնում են ընտրական պրոցեսը, բայց դրանից հետո ընդդիմությունը հայտարարի, որ եղել են ազատ և արդար ընտրություններ ու վերցնի մանդատները, այդ պարագայում մեր հայտարարություններն ուղղակի անիմաստ կդառնան։ Հետևաբար, մինչև ամբողջական պատկեր չունենանք, կարծում եմ՝ վաղ է գնահատականներ տալ։
-Իսկ որքա՞ն հավանական եք համարում, որ հետընտրական զարգացումներ լինեն։
-Դաստելով ընդդիմադիր ուժերի նախատրամադրվածությունից՝ ենթադրում եմ, որ ընդդիմությունը պետք է որ չընդունի ընտրությունների արդյունքները։ Սա ընդամենն իրենց՝ նախնական շրջանում արված հայտարարություններից ստացած իմ տպավորությունն է։ Ենթադրելի է, որ այո՛, պետք է լինեն որոշակի հետընտրական զարգացումներ՝ հաշվի առնելով հայտարարությունները և տրամադրվածությունը, ինչպես նաև պարբերաբար հրապարակվող հարցումների արդյունքները։
