Ես չեմ կարծում, որ Արցախը որևէ հրամանագրով է կորսվել, կամ որևէ հրամանագրով այն հետ ենք բերելու։ Իմ խորին համոզմամբ՝ այս փաստաթղթի նշանակությունը շատ ավելի սիմվոլիկ է, քան իրավական կամ այլ տիպի։ Azg.am-ի թղթակցի հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց քաղաքագետ Արա Պողոսյանը՝ անդրադառնալով Սամվել Շահրամանյանի՝ Արցախը լուծարելու հրամանագիրն անվավեր ճանաչելու մասին հրամանագրին։
«Կրկնում եմ՝ որևէ հրամանագրով հնարավոր չէր Արցախի Հանրապետությունը լուծարել և կամ հիմա որևէ հրամանագրով հնարավոր է այդ լուծարման ակտը չեղարկել։ Ես այս և նախորդ հրամանագրերի ո՛չ իրավական հետևանքներ եմ տեսնում, ո՛չ էլ այդպիսիք կարող են լինել։
Եթե խոսում ենք հակասահմանադրական հրամանագրի ստորագրման մասին, ապա այլ իրավիճակներում սրան պետք է հետևեին այլ գործընթացներ, քանի որ ինչպես հնարավոր չէ որևէ հրամանագրով որևէ պետություն լուծարել, այնպես էլ որևէ հրամանագրով հնարավոր չէ այդ պետության լուծարման գործընթացը կասեցնել»,- ասաց Արա Պողոսյանը։
Ըստ քաղաքագետի՝ առաջին հրամանագիրը, որով իբրև թե Արցախի Հանրապետությունը լուծարվում էր, պետք է անցներ որոշակի ընթացակարգ՝ ընդհուպ հասնելով Սահմանադրական դատարան, ինչը, սակայն, տեղի չի ունեցել։
«Այսինքն՝ արդեն իսկ կարող ենք խոսել այն մասին, որ այդ հրամանագիրն ընդամենը թղթի կտոր էր և ոչ ավելին։ Այն ընդամենը խորհրդանշական ակտ էր՝ կազմված և հրապարակված մեզ հայտնի իրադարձությունների հետևանքով։
Իսկ ինչ վերաբերում է նրան, թե ինչ քայլեր պետք է արվեին հրամանագրի հրապարակումից հետո, ապա, իմ խորին համոզմամբ, դրանք պետք է լինեին շատ ավելի գործնական հողի վրա։ Խոսքը վերաբերում է միջազգային տարբեր կազմակերպությունների հետ աշխատանքներին, աշխարհի տարբեր մայրաքաղաքներում Արցախի Հանրապետության ներկայացուցչություններ բացելուն, համապատասխան գործունեություն ծավալելուն։ Իրականության մեջ սրանք են Արցախի հարցը հրապարակ բերելուն միտված քայլերը և ոչ թե որևէ հրամանագիր կամ այդ հրամանագրի չեղարկում»,- ամփոփեց մեր զրուցակիցը։
Հիշեցնենք, որ փաստաբան Ռոման Երիցյանը Facebook-ի իր էջում այսօր հրապարակել է Արցախի նախագահ Սամվել Շահրամանյանի հրամանագիրը՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Արցախի Հանրապետությունն ու դրա կառուցվածքային միավորները լուծարելու հրամանագիրն անվավեր ճանաչելու մասին։ Հրամանագրում, մասնավորապես, նշված է.
«Հաշվի առնելով, որ Արցախի Հանրապետության Նախագահի 2023 թվականի սեպտեմբերի 26-ի «2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ից հետո ստեղծված իրավիճակից բխող գործողությունների մասին» ՆՀ-657-Ն հրամանագիրն ընդունվել է՝ ելնելով բացառապես 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված պատերազմից հետո Արցախի Հանրապետությունում ստեղծված ծանր ու բարդ ռազմաքաղաքական իրավիճակում Արցախի ժողովրդի ֆիզիկական անվտանգությունն ու անհրաժեշտությունից, կենսական շահերն ապահովելու հրատապ անհրաժեշտությունից, հիմքում ունենալով Արցախի Հանրապետությունից բռնի տեղահանված անձանց հիմնարար իրավունքների և կենսական շահերի ապահովման առաջնահերթությունը և «Նորմատիվ իրավական ակտերի մասին» օրենքի 42-րդ հոդվածի 1-ին մասը՝ որոշում եմ.
1. Անվավեր ճանաչել Արցախի Հանրապետության Նախագահի 2023 թվականի սեպտեմբերի 26-ի «2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ից հետո ստեղծված իրավիճակից բխող գործողությունների մասին» ՆՀ-657-Ն հրամանագիրը։
2. Սույն հրամանագիրն ուժի մեջ է մտնում ստորագրման պահից»։ Նշենք, որ Սամվել Շահրամանյանը հրամանագիրն ստորագրել է 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ին։
