1980-ին Լիտվայի ֆոտոարվեստի ընկերության նախաձեռնությամբ մեր հանրապետության մի շարք քաղաքներում (Վիլնյուս, Կաունաս, Շյաուլյայ) կազմակերպվեցին տաղանդավոր հայ լուսանկարիչ Անդրանիկ Քոչարի ցուցահանդեսները: Տպավորությունը բավականին մեծ էր տարբեր առումներով: Այն, որ Անդրանիկ Քոչարը Լիտվայում ներկայացավ իբրև լուսանկարի ժանրի հմուտ վարպետ, ակնհայտ էր: Արվեստի այս ճյուղը նրա մոտ տեխնիկական ու գեղարվեստական իր բարձրակետին էր: Այնուամենայնիվ, չափազանց հետաքրքրական էր դիմանկարների նրա շարքի մեջ տեսնել հայ ժողովրդի ազգային ողջ նկարագիրը: Կենսական լիցքեր ճառագող աչքեր կային այդ դիմանկարներում, մտքի և հոգու առաքինություններ ճառագող աչքեր, երբեմն նաև` խորունկ ու գաղտնախորհուրդ` ինչպես Հայաստանի պատմությունը: Հայ ժողովրդի կեցվածքն էր Անդրանիկ Քոչարի լուսանկարներում: Այն ամենը, ինչ գիտեի այդ հնամենի ժողովրդի մասին և շփվել էի նրա հետ Հայաստան կատարած իմ այցելության ընթացքում, այժմ կրկին վերակենդանացավ, և ես կրկին հանդիպեցի ու սիրեցի նրան: Երկու տարի անց` 1982-ի աշնանը, բախտ վիճակվեց ծանոթանալ վարպետի որդու` Վահան Քոչարի հետ, որը մեզ ուղեկցում էր Հայաստանում: Հոր նման համեստ ու տաղանդավոր էր նաև որդին: Նրանք` հայր ու որդի, հետաքրքրական ու հաճելի պահերով են հարստացրել իմ կյանքի ժամանակը:
ԷԴՈՒԱՐԴԱՍ ՄԵԺԵԼԱՅՏԻՍ
Լիտվերենից թարգմանեց ՖԵԼԻՔՍ ԲԱԽՉԻՆՅԱՆԸ
Խմբ. կողմից.- Անդրանիկ Քոչարի որդին՝ Վահանը, մեր թերթի հիմնադիր կազմից էր, առաջին ձեւավորողը: Վահանը վաղ հեռացավ կյանքից, 2020 թ.ին, անկատար թողնելով իր երազը՝ Երեւանում ստեղծել հայ լուսանկարչության թանգարան՝ իր հոր անունով: Հսկայական նյութ էր հավաքել նա, հազարավոր հայ նկարիչների գործունեության եւ ստեղծած գործերի վերաբերյալ՝ համաշխարհային ընդգրկումով: Այդ իմաստով, Վահանի հրատարակած «Հայ լուսանկարիչներ» պատկերագիրքը, որտեղ շատ փոքր մասն է ներկայացված նրա հավաքած նյութերի, անգերազանցելի է իր ընդգրկումով, պատմական ու կենսագրական հարուստ բովանդակությամբ:
