Այն, որ Իլհամը հայկական տարածքները թուրքական անուններով է կոչում, մեծ հաշվով ոչ մի բան չէր նշանակի, եթե դրա տակ թաքնված չլինեին տարածքային ու դեմոգրաֆիկ էքսպանսիայի հավականություններ։ Առավել ևս, որ անունով Հայաստանի ղեկավար կոչվողն այդ առումով փաստաբանություն է անում Իլհամի համար։
Զորօրինակ Սևանի դեպքը, երբ Բաքվի քյոխվեն Հայաստանը 100 հազարավոր ադրբեջանցիներով ողողելու ու հետո այդ տարածքները Ադրբեջանի մաս հռչակելու հեռահար նպատակներով՝ կեղծ պատմական փաստեր է բերում։ Իլհամը Բաքվից հայտարարում է, իսկ Նիկոլը Երևանից ձայնակցում է, թե 20-րդ դարի սկզբին հին ռուսական կայսերական քարտեզները հստակ ցույց են տալիս, որ «․․․չկա Սևանա լիճ, բայց կա Գոյչա լիճը»։
Եթե Հայաստանը հայկական շահը պաշտպանող ղեկավար ունենար, ապա մի քանի մասնագետի կհանձնարար գոնե նայել ցարական քարտեզները՝ Բաքվի քյոխվի ասածները ստուգելու համար։ Ոչ թե ձայնակցեր իր «կիրթ» գործընկերոջը։
Իսկ իրականում բազմաթիվ ցարական քարտեզներում հավասարապես կարելի է հանդիպել ՝ «Գոկչա» (Гокча́) ու «Սևանա» (Севанга) անվանումներին։ Օրինակ, «Կովկասի տարածաշրջանի քարտեզը նշված սահմաններով (1801-1813): Կազմվել է փոխգնդապետ Տոմնիևի կողմից Կովկասի ռազմական օկրուգի շտաբի ռազմական պատմության բաժնում: Թիֆլիս, 1901թ.»:
Իսկ Սևանի օտարածին անվանումը պայմանավորված է զուտ այն հանգամանքով, որ Շահ Աբասի (17-րդ դարասկիզբ) ու Նադիր Շահի (18-րդ դարի առաջի կես) բռնագաղթի հետևանքով երբեմնի ծաղկուն հայկական տարածքները վերածվեցին քոչվոր ցեղերի համար արոտավայրերի։
Իլհամը, պատմությունը կեղծելով, այն զենք է դարձնում տարածքներն ու ազդեցությունն ընդլայնելու համար, իսկ Նիկոլը Իլհամի իմացած պատմությունն օգտագործում է տարածքներ հանձնելու ու Հայաստանի շահերը ոտնահարելու համար։
Պատմաբան Դերենիկ Մալխասյան
