Մայիսի 3-ին, մինչ Վաշինգտոնում ամերիկացի դիվանագետների խոր ներգրավվածությամբ շարունակվում էին Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների՝ Արարատ Միրզոյանի ու Ջեյհուն Բայրամովի բանակցությունները, իսկ ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջեյք Սալիվանը, ելնելով առաջընթացից, ողջունում էր բանացող կողմերին, հանկարծ Ադրբեջանի կրոնական հարցերի պետական կոմիտեի նախագահ Մուբարիզ Քուրբանը պահանջում է, որ հայ հոգևորականները հեռանան Դադիվանքից:
Թվում է, թե հազար տարում հազիվ մարդասպան դարձած ադրբեջանցի այս հրոսակի խնդիրը ոչ այնքան Դադիվանքն է կամ հայ հոգևորականները, որքան հայ-ադրբեջանական բանակցությունների՝ Վաշինգտոնում, այսինքն՝ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենի նախաձեռնությամբ անցկացումը, ինչը հղի է կարգավորման գործընթացից Ռուսաստանի դուրս մղումով:
Թերևս այդ առումով պատահական չէր ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովայի՝ դեռևս ապրիլի 27-ին արած հայտարարությունը, թե ԱՄՆ-ն ու ԵՄ-ը «տապալել են հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում «ազնիվ միջնորդի» դերում հանդես գալու իրենց հնարավորությունը»:
Համենայն դեպս, Մուբարիզ Քուրբանի հայտարությանը մայիսի 3-ին ադրադարձել է Կ. Պոլսո «Ակօս» շաբաթաթերթը: Ահա թե «Բաքուն պնդում է, որ հայ հոգևորականները պետք է հեռանան Դադիվանքից» վերնագրով ինչ է գրել «Ակօս»-ը. «Ադրբեջանի կրոնական կազմակերպությունների հարցերի պետական կոմիտեի նախագահ Մուբարիզ Քուրբանը հայտարարեց, որ հայ հոգևորականները պետք է հեռանան Դադիվանքից: Նրա կարծիքով՝ հայերը որևէ առնչություն չունեն վանական այդ համալիրի հետ՝ պատճառաբանելով. «Դադիվանքը պատկանում է Կովկասի ալբանացիներին (աղվաններին), հետևաբար, վաղ, թե ուշ վանքի կառավարումը պիտի իրականացվի ալբանա-ուդիական համայնքի կողմից»: Ադրբեջանցիները Քարվաճառում գտվող հայկական հինավուրց Դադիվանքը «Խուդավենք» են անվանում:
44-օրյա պատերազմից հետո այն հսկում են ռուս խաղաղապահները:
Հակոբ Չաքրյան
