Թուրքիայի քաղաքական շրջանակները բուռն հակազդեցություն էին ակնկալում Էրդողանից Իսկ նա փորձեց բացատրել նախագահ Բայդենին, թե ինչո՞ւ չի կարելի “ցեղասպանություն” անվանել 1915-ը
Ապրիլի 24-ին, երբ ԱՄՆ նախագահ Ջոզեֆ Բայդենը որպես ցեղասպանություն բնութագրեց 1915-ի իրադարձությունները, Թուրքիայի արտգործնախարար Մեվլութ Չավուշօղլուն, նախագահի խոսնակ Իբրահիմ Քալընը, փոխնախագահ Ֆուաթ Օքթայը նախագահականի հանրային կապերի վարչության ղեկավար Ֆահրեթթին Ալթունը իսկույն հակազդեցությամբ արձագանքեցին: Մեջլիսի նախագահ Մուստաֆա Շենթոփի գլխավորությամբ նրանց միացան քաղաքական կուսակցությունները, բացառությամբ Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության:
Արձագանքողները դատապարտեցին նախագահ Բայդենին, թե Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու նրա որոշումը իրավական և պատմական որևէ հիմք չունի, հատևաբար չեն ճանաչում: Ազգայնական շարժում կուսակցության նախագահ Դևլեթ Բահչելին դա համարեց անբարոյականություն, իսկ Քալընը կոչ արեց ԱՄՆ նախագահին, որ վերանայի իր “անփառունակ: որոշումը: Ինչ վերաբերում է թուրքական թերթերին, ապա դրանք, նախագահ Բայդենի ուղերձն որակալով Թուրքիայի նկատմամբ թշնամանքի դրսևորում:
Վերոհիշյալ պետական և քաղաքական գործիչները, ինչպես նաև թերթերը, նախագահ Բայդենին դատապարտելիս իրենց պարտքը համարեցին ընդգծել, որ վերջինն այդ որոշումով լուրջ հարված է հասցրել հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորմանը: Բոլորն անխտիր այս մտացածին տեսակատը հիմնավորելու համար հարկ համարեցին հիշեցնել Կ. Պոլսո պատրիարք Մաշալյանի ապրիլի 23-ին Էրդողանին հասցեագրած նամակի մասին, որտեղ ամենապատիվ պատրիարքն ասել էր. “Մեր ժավորդի վիշտն ու նախնիների սուրբ հիշատակի տարբեր պետությունների կողմից ,օգտագործումը քաղաքական առօրյա նպատակների համար, հուզում է մեզ”:
Թերևս նախագահ Էրդողանն էր լռություն պահպանում, տեղիք տալով տարաբնույթ մեկնաբանութունների: Նա ԱՄՆ նախագահի ողերձին արձագանքեց ապրիլի 26-ին միայն նախարարների խորհուրդի նիստից հետո, լրագրողների առջև ունեցած ելույթում: Էրդողանը նախագահ Բայդենի օգտագործած “ցեղասպանություն” արտահայտության առնչությամբ ասաց, որ դա անհիմն, հանիրավի, իրականությանը չհամապատասխանող արտահայտություն է, օգտագործվել է հայկական արմատական շրջանակների և Թուրքիայի հակռակորդների ճնշման տակ:
Այնուհետև նշեց, որ եվրոպական մեծ տերությունների խարդավանքների հետևանքով Օսմանյան կայսրությունը Բալկաներում հսկայական տարածքներ է կորցրել, նուն խարդավանքները նրանք “հայերի միջոցով նաև ցարական Ռուսաստանի մասնակցությամբ գործի են դրել կայսրության արևելյան վկլայեթներում, հայ ավազակախմբերը օգվելով Առաջին համաշխարհային պատերազնից 40 ապստամբություն են բարձրացրել 7 Ռուսաստանի աջակցությամբ սկսել են անխնա ապանել խաղաղ թուրք և քուրդ բնակիչներին”: Գալով “հայ ավազակախմբերին”, որոնց կազմը, ըստ Էրդողանի հասել է 150-300 հազարի, ապա նրանք էլ Տրապիզոնում հույներին, իսկ Հաքքարիում հրեաներին են կոտորել:
Էրդողանի ելույթը բավականին ծավալուն է, հերյուրանքներով լի: Քանի որ հերյունքները թուրք գործիչների համար սովորական երևույթ են, ուստի դրանց պատասխանելու փոխարեն, ասենք, որ նա, հակառակ ընդդիմության ակնկալիքների, ոչ թե հակազդեցությամբ “արժանի” պատասխան տվեց նախագահ Բայդենին, այլ փորձեց բացատրել, թե ինչո՞ւ չի կարելի “ցեղասպանություն” անվանել 1915-ի իրադարձությունները:
