Հայաստանում ընդնված է անցնող տարվա վերջին օրը նվիրել տարվա ամփոփմանն ու հաջորդ տարվանից ունեցած ակնկալիքների քննարկմանը։
Պատմական այս ծանր ժամանակահատվածում, երբ մի ամբողջ սերունդ կարծես վերապրեց հայոց պատմության բոլոր դառը էջերը՝ ընդհամենը մեկ տարում, առավել քան կարևոր է տանել այս դիսկուրսը ու հասկանալ՝ ինչին պետք է պատրաստվել։
Անցնող տարվա մասին խոսելիս՝ նախ ինքներս մեզ պիտի հաշիվ տանք, որ մենք այլևս չենք ապրում այն երկրում, որում ապրում էինք այս տարվա սկզբին։ Երկիրը նույնը չէ ոչ տարածքով, ոչ միջազգային կարգավիճակով, ոչ տնտեսական հնարավորություններով, ոչ քաղաքական իրավիճակում։ 2020 թվականին մենք տեսանք համավարակ, պարտություն, դավաճանություն, հայրենազրկում, գաղթականների հոսք…. Սա բոլորս ենք լավ հիշում ու զգում սեփական մաշկի վրա։ Այժմ ավելի օգտակար է խոսել այն մասին, թե ի՞նչ պիտի սպասենք եկող տարում։
2021 թվականը լինելու է ՀՀ պատմության ամենածանր տարիներից մեկը։ Հայաստանը կանգնած է սոցիալ-տնտեսական, մարդասիրական կատաստրոֆայի եզրագծին ու մեզ ընդամենը մեկ քայլ է բաժանում անդունդիդ։ Պետությունը՝ իր ուսերին, նոր եկող տարի է տանում բազմաթիվ չլուծված, բայց առաջնային լուծում պահանջող հարցեր։ Հարուրավոր անհայտ կորած զինվորների ընտանիքներ սպասում են իրենց որդիներից լուր ստանալուն, բազմաթիվ գերևարված զինվորների՝ Հայաստան վերադարձնելու հարցը դեռ լուծված չէ, հազարավոր վիրավորների բուժման ծախսերը անհրաժեշտ է հոգալ և անհրաժեշտ է նրանց ու իրենց ընտանիքների սոցիալական հարցերը լուծել, հազարավոր բնազրկված և օդում մնացած գաղթականների անհրաժեշտ է ապահովել կացարանով և աշխատանքով, հազարավոր երեխաների համար պետք է ապահովել կրթություն ստանալու իրավունքը, հազարավոր՝ պանդեմիայի հետևանքով հարվածներ կրած մանր և միջին գործարարների պետք է օգնել՝ ոտքի կանգնել, որպեսզի նրանք էլ օգնեն պետությանը։
Բայց այս ամենի համար չկա ռեսուրս ու որ ավելի ցավալի է, չկա քաղաքական ղեկավարություն, որն ի վիճակի է կամ գոնե փորձում է լուծել այս հարցերը։ 2021 թվականին կրկին թանկանում են էներգետիկ պաշարները։ Գազի և էլեկտրականության թանկացումը՝ բոլորիս հայտնի պատճառներով, չի կարող ազդեցություն չունենալ առաջին անհրաժեշտության պարենային ապրանքների գնի վրա և սա խորացնելու է երկրում տիրող սոցիալական իրավիճակը։ Հայկական բանակը, որը մեծ վնասներ է կրել վերջին պատերազմում, վերականգնման, վերակազմավորման կարիք ունի։ Նոր պատերազմը, մեղմ ասած, սարերի հետևում չէ։ Սրան է պետք ծառայեցնել բոլոր հնարավոր ռեսուրսները, որովհետև տարածաշրջանում մենք ունենք ոչ միայն ապրել-մեռնելու խնդիր, այլև վերջին պատերազմի ամոթը երեսներիցս մաքրելու ու մեր կորսված հայրենիքի համար պայքարելու խնդիր։ 2021 թվականը լինելու է ծանր քաղաքական ճգնաժամի տարի։ Երկրի գործող իշխանությունները ամեն օր ցույց են տալիս, որ չեն գիտակցում իրենց սխալները և պատրաստ են կրկնել դրանք։ Այսպիսի շարունակության դեպքում՝ առանց այն էլ «փողոցում հայտնված» քաղաքական գործընթացները դուրս են գալու բոլոր կողմերի վերահսկողությունից ու կարող են բերել իրական արյունահեղության։
Թերևս որպես ամփոփում՝ այսքան հոռետեսական (իրականում լրիվ իրական) կանխատեսումներին, ճիշտ կլինի տալ նաև «ի՞նչ անել» հարցի պատասխանը։ Իսկ պատասխանը պարզ է։ 2021 թվականը օրնիբուն աշխատանքի տարի պիտի լինի։ Պարզապես աշխատանքային նվիրումը շատ քիչ է, պետք է ապրել ու աշխատել գիտակցմամբ, որ քեզնից է կախված հաջորդ պատերազմի ելքը։ Պարտությունը երբեք չպետք է մոռանալ ու հատկապես պետք է ամեն օր հիշել դրա հանգամանքները ու մեր սխալները, որոնք հասցրին դրան։ Բայց հատկապես պետք չէ ապրել պարտվողի հոգեբանությամբ ու բարդույդներով։ Չավարտված պատերազմում հաղթողներ ու պարտվողներ չեն լինում, իսկ մեր կռիվը դեռ ավարտված չէ։
Առողջ եղեք…
