Այն տպավորությունն ունեցանք, թե հունիսի 7-ին Բեռլինում Ալիեւ-Մերկել հանդիպմանը հաջորդած մամլո ասուլիսի ժամանակ Ադրբեջանի նախագահն կամեցավ ընդգծել, որ ԵԱՀԿ նախագահող երկրի մայրաքաղաքում էլ ասում է նույնը, ինչ իր երկրի բնակիչներինՙ իր դիրքերը չի զիջում: Արդեն իրազեկել ենք, որ նախագահ Ալիեւը ելույթի հենց սկզբից կեղծեց պատմությունը, շեշտեց, թե ստատուս քվոն անընդունելի է, հրադադարն անընդհատ խախտում է հայկական կողմը, եւ քարտեզին նայողը կարող է նկատելՙ ով է իրականում զոհ: Սաՙ անցյալի մասով, իսկ ապագային ուղղված իր առաջարկը կամ ակնկալիքըՙ միջազգային հանրության կողմից ՄԱԿ- ի ԱԽ 4 բանաձեւերի պարտադրումն է «էթնիկ մաքրազտում» իրականացրած Հայաստանին: Ադրբեջանցի լրագրողների շուրթերով իրենց նախագա՞հը, թե՞ ադրբեջանական հասարակությունն է խոսում, դժվար է անաչառ որոշել, բայց նրանց էլ Բեռլինում ամենաշատը հետաքրքրում էր մի հարցՙ ե՞րբ են պատժամիջոցներ կիրառելու Հայաստանի դեմՙ որպես ագրեսոր երկրի:
Այն, որ առաջիկա երկուշաբթի հենց Ռուսաստանում է կայանալու Հայաստանի եւ Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումը, կարծես թափանցիկ ակնարկեց նաեւ հունիսի 7-ին ԳԴՀ կանցլերը: ԼՂ հակամարտության լուծման հարցում վճռորոշ դերակատարում կունենա Ռուսաստանը, ասաց Մերկելըՙ մեր կապերը կօգտագործենք ինչպես Ռուսաստանի կառավարությանը, այնպես էլ Մինսկի խմբի համանախագահող ԱՄՆ- ին եւ Ֆրանսիային սատարելու գործում, երբ հարցը հակամարտության լուծմանն է վերաբերում: Մերկելը նաեւ ընդգծեց, թե ԵԱՀԿ նախագահող երկիր Գերմանիան ճնշում պիտի բանեցնի ոչ միայն զինադադարի պահպանման հարցում, այլեւՙ առաջընթաց ակնկալելով քաղաքական գործընթացի մեջ, որի նպատակը զինադադարով եւ քաղաքական լուծմամբ ամբողջական փաթեթի հաստատումն է: Բազմիցս կրկնեցՙ Ղարաբաղյան հարցի դիվանագիտական լուծմանն այլընտրանք գոյություն չունի:
Ի՞նչ էին խոսել կանցլերի նստավայրում ճաշի հրավիրված Ալիեւն ու Մերկելը, իհարկե կարելի է միայն ենթադրել, բայց սեւ կոստյումի մեջ զոհի կերպարն ընդգծած Ալիեւին Մերկելի պաստելային չեզոք կապտականաչը պատասխանում էրՙ խաղաղ երկնքի գույնով:
Նրանց հայացքներն էլ դժվար չէր կարդալ: Ալիեւը լսարանին էր ուղղում խոսքը, ուր ավելի շատ ադրբեջանցի լրագրող կար, քան միգուցե իր երկրում իսկապես գոյություն ունի, իսկ Մերկելը, որի աչքերն այդ օրը մի քիչ հոգնած էին թվում, հենց սկզբում, կարծես անակնկալի եկած Ալիեւի խոսքից, դեմ հանդիման նստած լրագրողներից հայացքը կտրուկ ուղղեց հյուրինՙ ասես փոխանցելովՙ քիչ առաջ մեր զրույցն ա՞յս ընթացքն ուներ…
Ալիեւը բռնության պոռթկման մեղքը բարդեց Հայաստանի վրաՙ սադրանք նկատելով դրացի երկրի գործելակերպը, գրում է «Թագեսշպիգելի» թղթակիցըՙ բեռլինյան ասուլիսից հետո: Թերթը հիշեցնում է նաեւ Հայաստանի նախագահ Սարգսյանիՙ երկու ամիս առաջ Բեռլինում հնչեցրած այն հայտարարությունը, թե մարտերը սկսել է Ադրբեջանը, հետեւաբարՙ նա է մեղավոր: Մերկելը քաղաքական գործընթացն առաջմղելու կոչ երկու կողմին է անումՙ «մի կողմը միայնակ դա չի կարող անել», հունիսի 7-ինՙ կանցլերի հնչեցրած հորդորն ընդգծել է «Թագեսշպիգելի» թղթակիցը:
Մերկելի այդ զանգը դեռ հնչում է ականջիս: Մեր ընկալմամբ, Հայաստանը միշտ ձգտել է հարցը լուծել բանակցային ճանապարհով, ուրեմն «մի կողմ» ասելով իրավունք ունենք նաեւ հասկանալ, որ դա հայկակա՛ն կողմն է: Կանցլերի թափանցիկ ակնարկն ուղղված էր Ադրբեջանին, դա էր փաստում նաեւ նրաՙ եթե ոչ դժգոհ, ապա ոչ գոհունակ հայացքն Ալիեւին: Սաՙ մեր ոչ մասնագիտական վերլուծությամբ:
Շարունակենք «Թագեսշպիգելի» մեր գործընկերուհու մտքին հետեւելՙ մայիսին Վիեննայում Ալիեւը հանդիպեց Սարգսյանին: Երկարամյա անշարժ մնացած մի հակամարտության ժամանակ, երբ 2 նախագահները հանդիպում, խոսում են, գրեթե հաջողություն է համարվում: Բայց հանդիպումից շատ չանցածՙ ԼՂ- ում նորից բռնություն գրանցվեց, գրում է «Թագեսշպիգելի» թղթակիցըՙ հունիսի 7- ի համարում: ԵԱՀԿ նախագահության տարում Գերմանիան ուզում է խաղաղության գործընթացում շարժում մտցնել: Խիստ անհավանական է, որ սառեցված հակամարտությունը այս տարի կարող է լուծում գտնել, կարծիք է հայտնում թերթըՙ որպես վերջաբան մեջբերելով Ալիեւիՙ «Ադրբեջանը խաղաղ լուծման կողմնակից է» հայտարարությունը եւ դրա իրական միջուկ – պահանջըՙ Հայաստանիցՙ հայկական զինուժի դուրսբերում, միջազգային հանրությունիցՙ Հայաստանի հանդեպ պատժամիջոցներ:
Բեռլինը չիրականացրեց Ալիեւի հույսերը: Մամուլի ասուլիսին հնչեցրած նրա պատասխանները, որ իրականում մեղադրական ծավալուն եզրակացություն էր հարեւան Հայաստանին, գերմանական որեւէ լրատվամիջոց չտիրաժավորեց: Նրանց համար Ադրբեջանի, Ալիեւի բարոմետրը ազատ խոսքն է, որ Բաքվի բանտերում է: Սանկտ Պետերբուրգն ի՞նչ է մատուցելու նրան, երբ Իլհամ Ալիեւն արդեն Բեռլինում մի ռեվերանս արեցՙ Ռուսաստանը մեր ստրատեգիական գործընկերն է:
Ադրբեջանցի լրագրողի հետ մեր զրույցըՙ որպես հետգրություն
Ասուլիսից հետո ինձ դիմած ադրբեջանցի լրագրողին ես անակնկալի բերեցի, երբ ասացի, թե վատ է, որ Սարգսյանի ասուլիսին իր հետ նույն կերպ են վարվելՙ չեն թողել հարց տա (տե՛ս «Ազգ», 9 հունիսի, 2016 թ.): «Իսկապե՞ս վատ եք զգում, որ ինձ թույլ չեն տվել Ձեր նախագահին հարց ուղղել», զարմացավ զրուցակիցս: «Այ՛ո, ով հարց ունի, պիտի պատասխան տրվի», ասացի ու ավելացրիՙ «զարմանում եք, քանի որ Ձեր հարց ունեցող լրագրողներին ոչ թե հերթ չի տրվում, այլՙ իրավունք»: «Ձե՛ր թերթերն են այդպես գրում, Դուք էլ հավատու՞մ եք», ժպտադեմ էր: «Մեր թերթերն ընդամենը արտատպում են միջազգային մամուլի արձագանքը», ասացի: «Լրագրության մեջՙ աչքով տեսածդ, ականջովՙ լսածդ», ասաց ու հավելեցՙ «Եկե՛ք, տեսե՛ք, համոզվե՛ք, որ այդպես չէ ու գրե՛ք»: «Ու իմ հայկական անձնագրով, հայի անուն- ազգանունով Ձեր երկիր ինձ կարտոնե՞ն», հեգնական հարցս սրահում ներկա շատերը լսեցին: «Անձա՛մբ, սահմանի մյուս կողմից կդիմավորեմ», ասաց: «Լավ էլ փաստեցիքՙ որպես ազատ լրագրող չեմ կարող պարզապես տոմս գնել ու Ձեր երկիր գալ, ինչքան էլ Ադրբեջանի հյուրընկալության մասին գովազդեք»: Պարտված էր: Չխոստովանեց իհարկե, բայց ժպիտով, խոսքով գնահատեց պատասխաններս ու հարցրեցՙ ո՞ր լրատվամիջոցն եք ներկայացնում: «Ազգ» ասացի: «Ծանոթ եմ», ասաց ու սուտ չէր խոսումՙ «ափսոս, հիմա նույնիսկ կայքէջում ռուսերեն չունեք»:
Գերմանիա Գերմանիայի կառավարության ֆոտոծառայություն, լուսանկարի հեղինակՙ Բերգման
