ԱՄՆ-ն եւ Իսրայելը Իրանի դեմ երեք ճակատով գործողություն են նախապատրաստում՝ քուրդ եւ սիրիացի գրոհայինների, աֆղան թալիբների եւ ադրբեջանական բանակի ներգրավմամբ: «ԵԱդեյլի» կայքի ռուսերեն բաժնի մատուցմամբ, թուրքական GZT հեռուստաալիքի եթերում այսպիսի հայտարարություն է արել Թուրքիայի ռազմածովային ուժերի պաշտոնաթող ծովակալ Ջիհաթ Յայջին:
Փորձագետի խոսքով, Իրանի զորային ներուժը, ներառյալ պահեստազորայինները, հաշվվում է 1.2-ից 1.5 միլիոն մարդ: Իրանը հսկայական երկիր է: Եվ ամերիկյան դեսանտային նավերի վրա 5000 ծովային հետեւակ ունենալովով Իրան ներխուժելու մասին խոսելը խելահեղություն է, կարծում է նա:
«Դա անհնար է անել նույնիսկ 1.5 միլիոն զինվորով: Եթե ամերիկացիները որոշեն ներխուժել, նրանք ստիպված կլինեն գործողությունն իրականացնել ոչ միայն սեփական ուժերով: Ամերիկյան նավերը ներկայումս գտնվում են Հորմուզի նեղուցից դուրս: Նրանք իրենց ռազմական հզորությունն ավելացնելու փուլում են: Եվ ցամաքային գործողություն սկսելու համար նրանք պետք է անցնեն Հորմուզի նեղուցով: Բայց դա ներկայումս անհնար է, քանի որ չափազանց վտանգավոր է: Այդ պատճառով էլ այժմ քննարկվում է Խարկ կղզում ցամաքային գործողություն իրականացնելու հարցը: Այն գտնվում է Իրանի ափից 24 մղոն եւ Քուվեյթի ու Սաուդյան Արաբիայի ափերից 100-150 մղոն հեռավորության վրա»,- ասում է ծովակալը:
Նա հիշեցրել է, որ կղզում գտնվում են իրանական նավթավերամշակման գործարանները, ուր գազն ու նավթը մատակարարվում են խողովակաշարերով: Կան մեծ նավերի համար նախատեսված նավամատույցներ: Ջրի խորությունը հարմար է մեծ լցանավերի համար, որոնք բեռնվում են այստեղ եւ Պարսից ծոցից մեկնում Հորմուզի նեղուցով:
«Ամերիկացիներին այս կղզում հարկ կլինի իրականացնել ռազմածովային կամ ցամաքային գործողություն: Կամ օդային: Ինչո՞ւ պետք է Միացյալ Նահանգները դա անի: Որովհետեւ Իրանի նավթի 90%-ն արտահանվում է այստեղից: Եթե նրանք ցանկանան տնտեսական հարված հասցնել եւ ճգնաժամ ստեղծել Իրանում, դադարեցնել նրա եկամուտների մուտքը, դա կանեն: Խարկը Իրանի տնտեսական սիրտն է» – ասում է Ջիհաթ Յայջին:
Ընդսմին նա նշում է, որ Խարկ կղզին անընդհատ ենթարկվում է ռմբակոծությունների ու հարձակումների: Անգամ Թրամփն ընդունել է դա, բայց նշելով, որ ԱՄՆ-ն փորձում է չոչնչացնել կղզու նավթի եւ գազի ենթակառուցվածքները: «Նրանք դա անում են, իհարկե, ոչ թե Իրանի շահերից ելնելով: Պատճառն այն է, որ եթե իրանական նավթը դադարի հոսելուց դեպի իր նշանակման վայրեր, աշխարհը կբախվի շատ լուրջ ճգնաժամի: Եվ արձագանքը զգալիորեն կսրվի: Չինաստանը եւ այլ երկրներ այստեղից նավթ ու գազ են գնում: Եվ նրանք կտրուկ կարձագանքեն այս իրավիճակին: Ահա թե ինչու ԱՄՆ-ը չի ռմբակոծում նավթագազային օբյեկտները: Ավելին, նա ակնկալում է շարունակել այդ օբյեկտների շահագործումը: Եթե ռմբակոծի դրանք, հետո վերականգնման համար կպահանջվի առնվազն հինգ տարի: Սա կստեղծի համաշխարհային նավթագազային լուրջ ճգնաժամ: Իրանը նավթի եւ գազի երեք խոշորագույն արտահանողներից մեկն է»,- շարունակում է փորձագետը:
Նրա խոսքով, այժմ Բահրեյնում տեղակայված է ԱՄՆ 5-րդ նավատորմը: Քաթարում է 10 հազար ամերիկացի զինծառայող: ԱՄՆ ցամաքային ուժերը ներկա են նաեւ Բահրեյնում ու Քուվեյթում: Կղզում կարող է խոշոր մարտ սկսվել, որի ընթացքում, կարծում է թուրք ծովակալը, ամերիկյան եւ իսրայելական ուժերը կարող են ջախջախվել:
«Այնուամենայնիվ, Իրանը հստակեցրել է, որ եթե դա տեղի ունենա, կհարվածի Իսրայելի միջուկային օբյեկտին, որտեղ արտադրվում են պլուտոնիումային ռումբեր: Այնտեղից ճառագայթումը կտարածվի ամբողջ տարածաշրջանում, եւ ամբողջ աշխարհը կիմանա, որ Իսրայելն ունի միջուկային զենք: Ավելին, հարվածի կենթարկվեն բոլոր էներգետիկ եւ աղազատիչ օբյեկտները: Պարսից ծոցի երկրներում կանհետանան էլեկտրաէներգիան եւ ջուրը: Իսկ ջուրն ավելի կարեւոր է, քան նավթը: Դրանց վերականգնման համար կպահանջվի հինգ տարի եւ 15 մլրդ դոլար: Արդյո՞ք այնտեղի մարդիկ կկարողանան այդքան երկար ապրել առանց ջրի եւ օդորակիչների: Շքեղության մեջ ապրելուն սովորած մարդիկ կապստամբեն իրենց շեյխերի, էմիրների ու սուլթանների դեմ: Ապստամբությունները կսկսվեն «Դուք մեզ թիրախ եք դարձրել» բացականչություններով »,- շարունակում է Ջիհաթ Յայջին:
Այդպիսով, ըստ նրա, Իրանի հարձակումները կարող են շատ ավելի լայնածավալ փոփոխություններ առաջացնել շատ ավելի մեծ տարածաշրջանում:
Ծուղակ` Ադրբեջանի համար
Սակայն, ասում է փորձագետը, հնարավոր է ցամաքային գործողության իրականացում Իրանի մեկ այլ շրջանում: Ամերիկացիները, հավելել է նա, պատրաստում են բազմաճակատ հարձակում՝ օգտագործելով լրացուցիչ ուժեր: Այդ ուժերում կարող են ներառվել նաեւ Ադրբեջանն ու աֆղանցի թալիբները:
«Մենք զգուշացրել ենք ադրբեջանցիներին: Ասել ենք, որ նրանց տարածքում ընկած հրթիռը սադրանք է: Ամերիկյան սցենարով՝ այդ միջադեպից հետո ադրբեջանական բանակը պետք է ներխուժեր Իրան՝ ինքնապաշտպանության իրավունքի անվան ներքո: Դա լուրջ վնաս կհասցներ ինչպես իրեն՝ Ադրբեջանին, այնպես էլ ամբողջ տարածաշրջանին: Նաեւ լուրջ խնդիրներ կստեղծեր Թուրքիայի համար»,- ասում է ծովակալը: Բացի այդ, ըստ նրա, ԱՄՆ-ը եւ Իսրայելը Իրանի դեմ ցամաքային գործողության համար պատրաստում են Սիրիայի Քրդստանի աշխատավորական կուսակցության (PKK) զինյալներին եւ Իրաքի քրդերին:
«Ծրագրվում է Իրան ներխուժում երեք կողմից. արեւմուտքից՝ գրոհայինները, հուսիսից՝ Ադրբեջանը, արեւելքից՝ աֆղանական «Թալիբանը»: Միաժամանակ ամերիկյան դեսանտ կիջեցվի Խարկ կղզում»,- շարունակել է Ջիհաթ Յայջին:
Նա հավելել է, որ այստեղ Թուրքիային ամենից շատ մտահոգում է քրդերի կողմից իր արեւելյան սահմանների հնարավոր գրավումն ու «անկախ Քուրդիստանի» հռչակումը:
«Հաշվի առնելով, որ Արեւմտյան Ադրբեջանը (իրանական նահանգը) բնակեցված է էթնիկ ադրբեջանցիներով, կսկսվի միջէթնիկական պատերազմ: Փախստականները կհեղեղեն Թուրքիան: Այդ պատճառով Ադրբեջանը չպետք է անի այն, ինչին նրան դրդում են ԱՄՆ-ը եւ Իսրայելը: Ադրբեջանը մեր եղբայրն է: Եվ մենք ասում ենք. խնդրում ենք, մի՛ ընկեք ԱՄՆ-ի եւ Իսրայելի կողմից ձեզ համար լարված ծուղակի մեջ: Բռնկվող միջէթնիկ պատերազմի շրջանակներում անկախ Քուրդիստան ստեղծելու մղումով համակված Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցության զինյալները կգրավեն Իրանի հյուսիս-արեւմուտքը եւ կներխուժեն Ադրբեջանի հարավը: «Ու Բաքվի համար լուրջ խնդիրներ կծագեն»,- եզրափակել է ծովակալը:
Գ. Մ.
