ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի, ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի եւ «Համազգային» հայ կրթական եւ մշակութային միության համագործակցությամբ 2025 թ. հոկտեմբերի 10-ին տեղի ունեցավ Ռազմիկ Դավոյանի 85-ամյակին նվիրված գիտաժողով:
Գիտաժողովի բացման եւ ողջույնի խոսքով ելույթ ունեցան ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի դեկան Արշալույս Գալստյանը, «Համազգային» հայ կրթական եւ մշակութային միության կենտրոնական վարչության անդամ Արտաշես Շահբազյանը, «Համազգային» հայ կրթական եւ մշակութային միության Հայաստանի գրասենյակի տնօրեն Ռուզան Առաքելյանը եւ բանաստեղծի կինը՝ Լոնդոնի համալսարանի լեզվաբանության դոկտոր Արմինե Թամրազյան-Դավոյանը: Վերջինս իր բացման խոսքում անդրադարձավ Ռ. Դավոյանի արտասահմանյան հրատարակություններին, ելույթներին եւ հարցազրույցներին: Բազմաթիվ օտար գրողների եւ գրականագետների գրախոսականներից մեջբերումներ անելով՝ նա շեշտեց, որ բանաստեղծն այն բացառիկ գրողներից է, որն էական ձեռքբերումներ է ունեցել թե՛ Խորհրդային Միության տարածքում, թե՛ արեւմտյան աշխարհում:
Մեծանուն բանաստեղծին նվիրված անդրանիկ գիտաժողովի ընթացքում ներկայացված զեկուցումները նորովի բացահայտեցին Ռազմիկ Դավոյանի ծավալուն եւ արժեքավոր գրական ժառանգության տարաբնույթ ճյուղերը՝ լեզվաբանական, գրականագիտական եւ արվեստաբանական տեսանկյունից: Զեկուցումներով հանդես եկան պրոֆեսորներ Դավիթ Գասպարյանը, Սուրեն Աբրահամյանը, Սոկրատ Խանյանը, Աշոտ Գալստյանը, Հենրիետա Սուքիասյանը, դոցենտներ Կարինե Մարտիրոսյանը, Անուշ Ասլիբեկյանը, Քնարիկ Աբրահամյանը, Աբգար Ափինյանը, բանասիրական գիտությունների թեկնածու Լուսինե Ղամոյանը, արվեստագիտության թեկնածու Լիլիթ Արտեմյանը եւ մագիստրոս Գոհար Օհանջանյանը:
Գիտաժողովը բացառիկ էր նաեւ նրանով, որ ի թիվս կազմակերպիչ հաստատությունների, համախմբել էր նաեւ Խ.Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական եւ Երեւանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանների ներկայացուցիչների, ՀՀ ԳԱԱ Գրականության, Լեզվի եւ Արվեստի ինստիտուտների գիտաշխատողների: Եթե գրողի ստեղծագործությանն անդրադառնալիս բնականոն են բանասիրական եւ գրականագիտական վերլուծությունները, ապա անսպասելի եւ նոր շերտեր բացահայտեցին մասնավորապես ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի գիտաշխատողները՝ արվեստագիտության թեկնածուներ Անուշ Ասլիբեկյանը եւ Լիլիթ Արտեմյանը: Ասլիբեկյանն անդրադարձավ Դավոյանի եզակի դրամատիկական ստեղծագործությանը՝ «Բեմ բեմի վրա» թատերագրական սկզբունքի կիրառումը Ռազմիկ Դավոյանի «Ո՞ւր են մնացյալ դերասանները» պիեսում զեկուցումով: Լիլիթ Արտեմյանի զեկուցումը նվիրված էր անվանի կոմպոզիտոր Կոնստանտին Պետրոսյանի «Մենախոսություն» վոկալ շարքին, որի հիմքում Ռազմիկ Դավոյանի բանաստեղծություններն են: Արտեմյանի՝ «Կոնստանտին Պետրոսյանի «Մենախոսություն» վոկալ շարքը. Ռազմիկ Դավոյանի բանաստեղծական տեքստերի երաժշտական մարմնավորումը» խորագրով զեկուցման մեջ առաջին անգամ քննության են առնվել եւ համակողմանի ուսումնասիրվել վոկալ շարքի գեղագիտական եւ կառուցվածքային առանձնահատկությունները:
Գիտաժողովը նշանակալի քայլ էր՝ ուղղված Ռազմիկ Դավոյանի գրական ժառանգության համակողմանիորեն ներկայացմանը, վերարժեւորմանն ու հանրահռչակմանը եւ մաս էր կազմում գրողի 85-ամյակին նվիրված մի շարք միջոցառումների՝ համերգներ, գրքերի հրատարակություններ, բանախոսություններ եւ շնորհանդեսներ: Ռազմիկ Դավոյանի 85-ամյակի միջոցառումների շարքն ամփոփեցին երգիչ, կոմպոզիտոր Վահան Արծրունին եւ իր երաժիշտ գործընկերները՝ ՀԲԸՄ Հայաստան գրասենյակի կողմից կազմակերպված «Երկխոսություն» խորագիրը կրող համերգով, որտեղ հնչեցին Վահան Արծրունու երգերը՝ գրված Ռազմիկ Դավոյանի բանաստեղծությունների հիման վրա:
ԱՆՈՒՇ ԱՍԼԻԲԵԿՅԱՆ
Արվեստագիտության թեկնածու
