Կիրակի, Մայիսի 11, 2025
Ազգ
Advertisement
  • Նորություններ
    • Պաշտոնական
    • Տեղական
    • Միջազգային
    • Տնտեսական
    • Տարածաշրջանային
    • Սոցիալական
    • Մշակութային
    • Իրավունք
    • ՌԱԿ մամուլ
  • Վերլուծություն
    • Քաղաքականություն
    • Տնտեսական
    • Հրապարակախոսություն
  • Մշակույթ
    • Ազգային
    • Կերպարվեստ
    • ToTo
    • Երաժշտություն
      • Դասական
      • Պոպ
      • Ջազ
      • Ռոք
  • ՌԱԿ մամուլ
  • «ԱԶԳ» Շաբաթաթերթ
    • Հոդվածներ
    • «ԱԶԳ» շաբաթաթերթ, տպագիր
    • Տպագիր արխիվ 1991-2025
    • Արխիվ
  • Տեսադարան
  • Մամուլ
  • Մեր հեղինակները
Ոչինչ չի գտնվել
Տեսնել բոլոր արդյունքները
Ազգ
Ոչինչ չի գտնվել
Տեսնել բոլոր արդյունքները

«Աւա՜ղ փառացս անցաւորի՞»…

24/06/2022
- 24 Հունիսի, 2022, ԱԶԳ շաբաթաթերթ, Վերլուծություն
Կիսվել ՖեյսբուքումԿիսվել ԹվիթերումՈւղարկել Տելեգրամով

Թող ների ինձ մեր «արի արքայն Արտաշէս»ը, մեր Արտաշես Ա թագավորը (Ք.ա. 189-160), որ ըստ Գրիգոր Մագիստրոսի՝ երկրային իր կյանքին հրաժեշտ է տվել այս խոսքով, որը վերնագրում հարցականով եմ ավարտել: Հայկական պետականության իսկական հիմնադիր, հայապատկան ու հայաբնակ տարածքները մեկ ամբողջության մեջ միավորող, յուր զենքի ուժով, նորօրյա արտահայտությամբ՝ սահմանազատում եւ սահմանագծում իրականացրած այս մեծագույն ղեկավարը ինչո՞ւ է ափսոսանք արտահայտել իր մահվան սնարին. կիսատ մնացած գործերի՞, թե՞ ապագայի նկատմամբ ունեցած կասկածների համար: Թող պատմաբանները բացատրեն: Պատմաբանները թող բացատրեն նաեւ, թե այդ ի՞նչպես եղավ, որ 2182 տարի հետո, այս օրերին, մեր աչքի առաջ, մասնատվում, ծվատվում է մեր երկիրը: Այդ ի՞նչպես եղավ, որ տանուլ տվեցինք մի պատերազմ, որի հիմնական բաղադրիչը գիտությունն էր, ոսկով ու խավիարով գնված ռազմական նորագույն տեխնոլոգիաները, թռչող սարքերն ու մյուս զինատեսակները: Նորագույն կոչվող տեխնոլոգիաներ՝ որոնք ընդամենը 35 տարի առաջ բնավ հեռու չէին հայկական գիտական մտքի հասողությունից…

Այս խոհերով երկու օր առաջ բաժանվեցինք, ես ու ընկերս, Երեւանի Բագրեվանդ պողոտային հարող փողոցներից մեկում տեղակայված մի բացառիկ թանգարանից, որը կոչվում է «Տիեզերքի թանգարան»: Ընկերս՝ պատանեկությանը աստղաֆիզիկոս դառնալ երազող, բայց ի վերջո արվեստաբան-գրականագետ դարձած Երվանդ Տեր-Խաչատուրյանը, որ մեր թերթի 10 հունիս 2022-ի համարում հրաշալի հոդված էր գրել մեծանուն գիտնականի՝ Վահագն Գուրզադյանի մասին, ինձ տարավ շքեղաշուք առանձնատների արանքում գտնվող այդ երկհարկանի համեստ շենքը՝ թանգարանը: Մեզ դիմավորեց ինքը՝ համաշխարհային մեծության գիտնականը՝ յուր ազնվաշուք տիկնոջ՝ Էռնայի եւ թանգարանի աշխատանքները համակարգող Կարեն Բայրամյանի հետ:

Ու փակվեց ապակյա դուռը մեր հետեւից, եւ մենք, առանց սկաֆանդրի, ուղիղ մուտք գործեցինք… տիեզերք, ես կասեի՝ հայկակա՛ն տիեզերք. այստեղ գրեթե ամեն ինչ հայկական է կամ հայկական հետք ունի իր վրա: Սկսած 1961 թ.ից, այսինքն Յուրի Գագարինի դարակազմիկ թռիչքից ընդամենը 4 տարի հետո, հայ գիտնականները ուղղակի եւ անմիջական ու գործնական մասնակցություն են ունեցել տիեզերքի նվաճման համաշխարհային ջանքերին, ավելի հաճախ՝ հենց Հայաստանից, է՛լ ավելի հաճախ՝ Գառնիի տիեզերակայանից, գլխավորությամբ հայր Գուրզադյանի: Դա՛ են վկայում թանգարանում ցուցադրված ոչ միայն լուսանկարները, նամակները, ժամանակին «խիստ գաղտնի» մակագրությունը կրող փաստաթղթերն ու գծագրերը, այլեւ տիեզերական թռիչք կատարած սարքավորումները կամ դրանց կրկնօրինակները: Այստեղ են «Օրիոն» առաջին, երկրորդ ու երրորդ դիտակների, նկարահանող սարքերի կրկնօրինակները, տիեզերական ահռելի շարժման մեջ դրանք կայուն եւ անշարժ պահող սարքերը, որոնց նմանակները հետագայում օգտագործվել են սովետական ռազմարդյունաբերության մեջ՝ ծանր հրետանու, օդային ու ցամաքային հրթիռաշինության մեջ: Այստեղ է, հայ ինժեներ-կոնստրուկտորների պատրաստած մետաղաձուլվածքներով տիեզերական պտույտ կատարած հսկա, բայց թեթեւ կապսուլը՝ 6000 աստիճան տիեզերական ջերմության այրվածքի հետքերը վրան:

Աշխարհում, նկատի ունեմ զարգացած երկրները, քիչ չեն տիեզերագիտական թանգարաններն ու ցուցասրահները, սակայն ի դեմս այս թանգարանի Հայաստանն այն հազվագյուտ երկրներից է, որ կարողանում է շոշափելի, եթե կարելի է ասել՝ կենդանի՛ նմուշներ ցույց տալ տիեզերքի նվաճման գործիքների, այսպես կոչված՝ տեղական արտադրության:

Ու դեռ մտածել, որ ընդամենը 35-50 տարի հետո, շուրջ մեկ ամիս առաջ, իրեն եւ մյուս տգետներին հատուկ սնապարծությամբ երկրի ղեկավարը հայկական էր հռչակում իսպանացիների սարքած, ամերիկացիների թռցրած եւ մեր վճարած ճղճիմ մի արբանյակ, որը ծաղր է մեր երկրի համար, որ, ի դեպ, 2012 թ.ից ի վեր, հանգուցյալ մեր դիվանագետ Արման Կիրակոսյանի ջանքերով, պաշտոնապես անդամ է ՄԱԿ-ի՝ Տիեզերքի խաղաղ օգտագործման կոնվենցիայի, հակառակ Ադրբեջանի ներկայացուցիչների բուռն բողոքներին: Անդամ էինք դարձել, քանզի համաշխարհային գիտական կենտրոններին քաջ հայտնի էին տիզերագիտության եւ ընդհանրապես գիտակրթական համակարգում մեր ունեցած արժեքն ու դիրքը: Ավա՜ղ, նախկի՛ն դիրքը, որը կորցրել ենք 30-35 տարի առաջ, իսկ այժմ գտնվում ենք մակարդակազուրկ վիճակում, պարտվածի անփառունակ կարգավիճակում:

Շուրջ 3 ժամ տեւած իսկական դասավանդության ավարտին, դաս՝ որը, դարձյալ բացառիկ երեւույթ, անձամբ վարեց մեծ գիտնականը, Երվանդն ու ես դուրս եկանք՝ կարծես հեքիաթային աշխարհից, տիեզերական անսահմանությունից: Ու վերադարձի ճամբին անցանք մեր Պենտագոնի՝ Պաշտպանության նախարարության շենքի մոտով. ուր հարյուրավոր ավտոմեքենաներ էին կայանած հսկայական կայանատեղիներում: Ու մտածեցինք՝ ի՞նչ են անում նախարարության այդ մեծաթիվ աշխատակիցները: Բանա՞կն են կարգի բերում, սպառազինության արդիականացո՞ւմն են ապահովում, բարձր տեխնոլոգիական զինատեսակների ծրագրե՞րն են մշակում, թե՞՝ շենքից շենք, հարկից հարկ ու սենյակից սենյակ թուղթ են տանում-բերում: Եվ վերջապես՝ ո՞ւր են թաքցրել մեր գիտական միտքը, որ, այսուամենայնիվ, դեռ չի չորացել, բայց աշխատում է այլ երկրների համար, այլ բանակների համար: Գիտական այդ միտքը երբեւիցե կվերադառնա՞ մեզ, մեր երկիր:

ՀԱԿՈԲ ԱՎԵՏԻՔՅԱՆ

ShareTweetShare
Նախորդ գրառումը

Ալբանիայի վարչապետ Ռամա. «ՆԱՏՕ-ի անդամ Բուլղարիան ՆԱՏՕ-ի անդամ Ալբանիային, Հյուսիսային Մակեդոնիային պատանդ է պահում»

Հաջորդ գրառումը

Գիտնականները Անտիկիթերա կղզում խորտակված նավի վրա հայտնաբերել են Հերկուլեսի մարմարե գլուխը

Համանման Հոդվածներ

ԿԱՐԵՎՈՐԸ

Փաշինյանն ի՞նչ զգաց, երբ Կարմիր հրապարակով անցավ ադրբեջանական զորախումբը, իսկ հայկական զորախումբ չկար

10/05/2025
ԿԱՐԵՎՈՐԸ

Հայաստանի ժուռնալիստների միությունը հետևողական է լինելու Լիլիթ Աղեկյանի շուրջ տեղի ունեցող գործընթացների նկատմամբ․ հայտարարություն

09/05/2025
ԿԱՐԵՎՈՐԸ

Ազգային կորուստները թող չխամրեցնեն մեր մեջ հիշատակը հաղթանակի ու այդ հաղթանակի համար կյանք ու կռիվ տված հերոսների. Արցախի թեմի առաջնորդ

09/05/2025
Հրապարակախոսություն

…կամ խանգարման հիվանդությունը այնքան է առաջադիմել, որ դուրս է գալիս բժիշկների և շրջապատի վերահսկողությունից

09/05/2025
Հաջորդ գրառումը

Գիտնականները Անտիկիթերա կղզում խորտակված նավի վրա հայտնաբերել են Հերկուլեսի մարմարե գլուխը

Արխիվ

Երկ Երք Չրք Հնգ Ուր Շբթ Կիր
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Վերջին լուրեր

Միջազգային

Եթե Ռուսաստանի հետ  30-օրյա հրադադաը համաձայնեցվի, Կիևը պատրաստ է ուղիղ բանակցությունների գնալ Մոսկվայի հետ. հայտնել է Զելենսկին Թրամփին

10/05/2025

Զելենսկին Թրամփին ասել է, որ Ուկրաինան պատրաստ է Ռուսաստանի հետ ուղիղ բանակցությունների. գրում է Axios-ը։ Պեսկովն ասել է, որ Մոսկվան...

ԿարդալDetails

Տեսանյութ. Հնդկաստանի և Պակիստանի միջեւ հրադադարը տևեց ընդամենը 2 և կես ժամ. ռազմական գործողությունները վերսկսվել են

10/05/2025

Տեսանյութ. 8 ոստիկան ներխուժել են լրագրողի տուն, ձեռքերը ոլորելով, հենց գիշերազգեստով ու հողաթափերով նրան բերման ենթարկել. ահազանգ

10/05/2025

Շուշիից Ստեփանակերտ ճոպանուղի կկառուցվի

10/05/2025

Փաշինյանը Կապանում ներկա է եղել քպ-ական պատգամավոր Դավիթ Դանիելյանի հոր տուն-թանգարանի բացմանը

10/05/2025
logo-white1
“Վահան Թեքեյան” Սոցիալ-Մշակութային Հիմնադրամ
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են։ Կայքի նյութերը տարածելիս հղումը կայքին պարտադիր է։

©2024 «ԱԶԳ» վերլուծական

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

Ոչինչ չի գտնվել
Տեսնել բոլոր արդյունքները
  • Նորություններ
    • Պաշտոնական
    • Տեղական
    • Միջազգային
    • Տնտեսական
    • Տարածաշրջանային
    • Սոցիալական
    • Մշակութային
    • Իրավունք
    • ՌԱԿ մամուլ
  • Վերլուծություն
    • Քաղաքականություն
    • Տնտեսական
    • Հրապարակախոսություն
  • Մշակույթ
    • Ազգային
    • Կերպարվեստ
    • ToTo
    • Երաժշտություն
      • Դասական
      • Պոպ
      • Ջազ
      • Ռոք
  • ՌԱԿ մամուլ
  • «ԱԶԳ» Շաբաթաթերթ
    • Հոդվածներ
    • «ԱԶԳ» շաբաթաթերթ, տպագիր
    • Տպագիր արխիվ 1991-2025
    • Արխիվ
  • Տեսադարան
  • Մամուլ
  • Մեր հեղինակները

© 2025 «ԱԶԳ» վերլուծական