Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Արևելագիտության ինստիտուտը հստակ առաքելություն ունի: Ամենակարևոր առաքելություններից մեկը հայ ժողովրդի համար այն կարևորագույն աղբյուրների վերհանումը և ուսումնասիրությունն է, որոնք ամբողջացնում են մեր պատմությունը և առավել հստակ պատկերացում են տալիս Հայաստանի ու հարևան ժողովուրդների պատմության մասին, իսկ մյուսը պայմանականորեն Արևելք կոչվող տարածաշրջանում մեր տեղն ու դերը հասկանալն է՝ քաղաքական, տնտեսական, մշակութային, էթնոդավանաբանական զարգացումների ուսումնասիրության միջոցով: «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ այս մասին ասաց ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն Ռոբերտ Ղազարյանը՝ ելույթ ունենալով Արևելագիտության ինստիտուտի հիմնադրման 50-ամյակին նվիրված հոբելյանական գիտաժողովին:
«Մեզ համար կարևոր է ուսումնասիրել ժամանակակից քաղաքական, տնտեսական, մշակութային, էթնոդավանական զարգացումները տարածաշրջանում՝ փորձելով վերլուծել և քննել դրանք, որպեսզի հասկանանք՝ ինչ է կատարվում այն տարածաշրջանում, որը պայմանականորեն կոչում ենք Արևելք, որտեղ մենք սկիզբ ենք առել, այժմ էլ ապրում ենք և պիտի հարատևենք: Սակայն դրա համար հասկավոր է հասկանալ մեր տեղն ու դերը տարածաշրջանում, փորձել դասեր քաղել ե՛ւ մեր, ե՛ւ այլոց, հատկապես՝ արևելյան ժողովուրդների պատմությունից, քանի որ գաղտնիք չէ, որ Արևելքը համաշխարհային քաղաքակրթության բնօրրան է: Այս առումով, իհարկե, սա յուրահատուկ տարածաշրջան է: Հարկավոր է ճիշտ գնահատել պայմանականորեն Արևելք կոչվող տարածաշրջանում մեր՝ հայկական քաղաքակրթության ձեռքբերումները, նվաճումները և, ցավոք սրտի, նաև կորուստները», – իր ողջույնի խոսքում նշեց Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրենը:
Գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահ Ռադիկ Մարտիրոսյանն էլ նշեց, որ Արևելագիտության սեկտորից 1971 թվականին ինստիտուտի վերակազմավորված այս խոշոր գիտական կենտրոնը երկար ճանապարհ է անցել՝ խորհրդային տարիներին կարողանալով մեկտեղ գիտական գաղափարների հիման վրա կառուցված միտքը համամիութենական պահանջների հետ, նպաստելով հայաստանյան արևելագիտության դպրոցի ձևավորմանը, իսկ հետխորհրդային շրջանում՝ հաղթահարելով 1990-ական թթ. դժվարությունները, պահպանելով իր գիտական սերուցքը և ավելի զարգացնել արևելագիտական միտքը Հայաստանում:
«Անկախ Հայաստանի պայմաններում ինստիտուտը ավելի ազատ և լայնածավալ գործունեություն իրականացնելու հնարավորություններ ստացավ և սկսեց ծառայել ՀՀ պետական շահերին: Այն այժմ ևս իր գիտական, միջազգային կապերով և արդյունքներով հանդիսանում է Գիտությունների ազգային ակադեմիայի արդյունավետ գործունեություն ծավալած և գիտական նվաճումների հասած ինստիտուտներից մեկը», – ասաց ակադեմիայի նախագահը:
Հունիսի 24-ին, Հայաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայում տեղի ունեցավ ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտի հիմնադրման 50-ամյակին նվիրված «Արևելագիտության արդի հիմնախնդիրներ» հոբելյանական միջազգային գիտաժողովի բացումը։
Գիտաժողովի մասնակիցները հանդես եկան ելույթներով: Հետո ցուցադրվեց ֆիլմ Խորհրդային Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիայի Արևելագիտության բաժնի (սեկտորի), այնուհետև՝ դրա հիման վրա ձևավորված Արևելագիտության ինստիտուտի պատմության ու գործունեության մասին:
Ակադեմիայի Արևելագիտության ինստիտուտը հիմնադրվել է ուղիղ 50 տարի առաջ՝ 1971 թ. հունիսի 24-ին, Խորհրդային Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիայի Արևելագիտության սեկտորի հիման վրա՝ Հայկական ԽՍՀ Մինիստրների խորհրդի որոշման համաձայն:
Արևելագիտության ինստիտուտը ղեկավարել են անվանի գիտնականներ՝ ակադեմիկոս Մկրտիչ Ներսիսյանը (սեկտորի վարիչ, 1958-59 թթ.), պատմագիտության դոկտոր Հովհաննես Ինճիկյանը (սեկտորի վարիչ, 1959-71 թթ.), ակադեմիկոս Գագիկ Խորենի Սարգսյանը (ինստիտուտի տնօրեն, 1971-95 թթ.), ակադեմիայի թղթակից անդամ Նիկոլայ Հովհաննիսյանը (ինստիտուտի տնօրեն, 1995-2006 թթ.), ակադեմիկոս Ռուբեն Սաֆրաստյանը (ինստիտուտի տնօրեն, 2006-2020 թթ.): 2020 թվականից ինստիտուտի տնօրենը պատմագիտության թեկնածու, դոցենտ Ռոբերտ Ղազարյանն է:
