Այսպես է Արեւմուտք-Ադրբեջան հարաբերությունների ներկան գնահատել Բաքվում ԱՄՆ-ի նախկին դեսպան Ռիչարդ Կոզլարիչը` «Ազատություն» ռադիոկայանի ադրբեջանական ծառայությանը տված հարցազրույցում, որից որոշ մանրամասնություններ երեկ փոխանցել է «Թուրան» գործակալությունը:
Նրա կարծիքովՙ ՌԴ նախագահ Պուտինի Բաքու կատարած այցի կապակցությամբ «տարածաշրջանում կատարվող իրադարձություններին ծանոթ մարդիկ արտառոց ոչինչ չեն տեսնում»: Կոզլարիչը գտնում է, որ Ռուսաստանի նախագահն Ադրբեջան էր մեկնել «ոչ թե այդ երկրի ներքաղաքական խնդիրների, այլ միայն տնտեսական հարցերի կապակցությամբ»:
Որոշակիորեն բացելով փակագծերըՙ նախկին դեսպանն այնուհետեւ ասել է. «Ադրբեջանցի որոշ պաշտոնյաներ ինձ ասում են, թե Բաքուն պետք է զգաստ լինի, քանի որ ընդդիմության առաջնորդներին Մոսկվան է սատարում: Այդ կարգի խոսակցություններն ինձ անլուրջ են թվում»: Նրա խոսքերովՙ Օբամայի վարչակազմի որոշ քաղաքական գործիչներ անհանգստացած են, որ «Ադրբեջանում տեղի կունենան հերթական ոչ ժողովրդավարական ընտրություններ»:
Կոզլարիչի գնահատմամբՙ «ԱՄՆ-ը պետք է ակտիվ լինի ոչ միայն ժողովրդավարական ընտրությունների, այլեւ հավաքների ազատության եւ հավատացյալների իրավունքների պաշտպանության հարցերում»: Իրեն համարելով «կողմնակի դիտորդ»ՙ Բաքվում Միացյալ Նահանգների նախկին դեսպանն այնուհետեւ ընդհանրացրել է. «Կարող եմ ասել, որ Ադրբեջանում դիտվում են բացասական գործընթացներ, եւ իրավիճակն իրականում չափազանց անհանգստացնող է»:
Կոզլարիչը բավական խիստ է գնահատել Ադրբեջանի իշխանությունների ընկալումները եւ ասել, որ նրանք «կեղծ պատկերացում ունեն, թե Ադրբեջանն Արեւմուտքին ավելի է պետք, քան Արեւմուտքն Ադրբեջանին», իսկ այնուհետեւ մանրամասնել. «Միացյալ Նահանգները հեռանում է Աֆղանստանից, դրա համար էլ Ադրբեջանի նշանակությունը, որպես ՆԱՏՕ-ի գործողություններին աջակցող երկրի, անկում է ապրում: Երկրորդ, Եվրոպայում էներգակիրների սպառման պահանջարկն այլեւս չի մեծանում, այնտեղ հիմա ամենուր անցնում են տեղական գազի օգտագործմանը: Այդ իմաստով Ադրբեջանի կարեւորությունն այլեւս այն չէ, ինչ նախկինում էր:
Եթե ամբողջությամբ նայենք այսօրվա եւ հնգամյա վաղեմության իրավիճակին, ապա վստահությամբ կարելի է ասել, որ Արեւմուտքի համար Ադրբեջանի կարեւորությունը նվազել է: Այսօր ԱՄՆ-ը բոլորովին այլ առաջնահերթություններ ունի»,- նախկին դեսպանի հարցազրույցի մասին տեղեկատվությունն այս ընդգծումով է եզրափակել ադրբեջանական «Թուրան» գործակալությունը:
Ռիչարդ Կոզլարիչն իրո՞ք հանդես է եկել որպես «կողմնակի դիտորդ», թե՞ Օբամայի վարչակազմը հարմար է գտել Իլհամ Ալիեւին ասելիքը ձեւակերպել նախկին դեսպանի հարցազրույցի տեսքով, պարզել չենք կարող: Այդուհանդերձ, առանձնանում է երկու հանգամանք: Նախ, ասվում է, որ ՌԴ նախագահ Պուտինի այցը Բաքու ԱՄՆ վարչակազմին անակնկալի չի բերել, Վաշինգտոնում որեւէ արտառոց բան այդտեղ չեն տեսնում:
Կարելի է ենթադրել, որ Ալիեւ-Պուտին հանդիպումն ադրբեջանական կողմը նախաձեռնել էր նաեւ այն նկատառմամբ, որ դրանից հետո հարկ կլինի «ցրել պաշտոնական Վաշինգտոնի անհանգստությունները»: Իսկ դա կնշանակեր, որ ընտրությունների նախօրյակին Իլհամ Ալիեւը կունենար Օբամայի վարչակազմի հետ շփվելու հնարավորություն: Ըստ Կոզլարիչիՙ «դրանք անլուրջ խոսակցություններ են»: Այսինքնՙ Վաշինգտոնը Բաքվից «բացատրություններ չի խնդրի», որպեսզի Իլհամ Ալիեւի նախընտրական պայքարի հանդեպ «որեւէ պարտավորություն չունենա»:
Երկրորդ, նախկին դեսպանը բաց տեքստով պնդում է, որ «այսօր ԱՄՆ-ը բոլորովին այլ առաջնահերթություններ ունի», քան Ադրբեջանի միջոցով Եվրոպայի «էներգետիկ անվտանգության ապահովումն է»: Իսկ Իլհամ Ալիեւի արտաքին քաղաքականությունը, հատկապես ԼՂ հարցում, կառուցված է այդ «տեսլականի» վրա: Եզրակացությունը գալիս է ինքնին:
Նախկին դեսպանի խոսքում կարելի է ընդգծել նաեւ Ադրբեջանում «բացասական գործընթացների եւ իրավիճակի վատթարացման» մասին ասվածը: Բայց նախորդ երկուսի համեմատ դա այնքան էլ կարեւոր չէ: Ավելի ճիշտ, ժողովրդավարական ընտրությունների, հավաքների ազատության եւ հավատացյալների իրավունքների մասին խոսելու հարկ թերեւս չէր լինի, եթե, ինչպես Ռիչարդ Կոզլարիչն է ձեւակերպել, Արեւմուտքի համար Ադրբեջանի կարեւորությունը չնվազեր, ԱՄՆ-ը բոլորովին այլ առաջնահերթություններ չունենար այսօր:
