Վ. ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Բելառուսի մայրաքաղաքում այսօր` հոկտեմբերի 24-ին տեղի կունենան Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի եւ ԱՊՀ երկրների ղեկավարների խորհրդի նիստերը, որոնց մասնակցելու համար աշխատանքային այցով Մինսկում կլինի Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը:
Պաշտոնական հաղորդագրությունների համաձայնՙ նույն օրը տեղի կունենա նաեւ ԱՊՀ մասնակից պետությունների արտաքին գործերի նախարարների խորհրդի նիստը, որին մասնակցելու նպատակով ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը կայցելի Մինսկ: Ըստ ԱԳՆ հաղորդագրության, նիստի ընթացքում մասնակից պետությունների արտաքին քաղաքական գերատեսչությունների ղեկավարները կքննարկեն ԱՊՀ շրջանակներում իրականացվող համագործակցությանն առնչվող հարցերի լայն շրջանակ:
Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի հետ լավ հարաբերությունները եւ միջոցառումը Մինսկում կազմակերպելու հանգամանքը հիմք են տալիս ենթադրելու, որ Սերժ Սարգսյանը կհանդիպի նաեւ Լուկաշենկոյի հետ: Իսկ թե ինչ կխոսեն` շատ հետաքրքրական է, հատկապես Լուկաշենկոյի վերջին հայտարարության ֆոնին, թե Հայաստանը մոտակա երկու տարում դժվար թե հայտնվի Մաքսային միության կազմում:
Ըստ Բելառուսական հեռագրային գործակալության, այդ երկրի նախագահը հոկտեմբերի 21-ին ԱՊՀ երկրների լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների հետ հանդիպմանը հայտարարել էր, թե Մաքսային միությանը Հայաստանի անդամակցության հարցում որոշակիություն դեռ չկա: «Այս գործընթացում շատ անորոշություն կա, իսկ վատթարագույնը կլինի, եթե դրանում ինչ-որ շտապողականություն լինի», ասել էր Լուկաշենկոն:
Նրա դիտարկմամբՙ Մաքսային միությանը միանալու մասին Հայաստանի որոշման հայտարարությունը միայն «կիսաքայլ» է եւ ոչ թե «առաջին քայլ», նպատակն է միայն ցույց տալ, որ «Հայաստանը մեզ հետ է»: Բելառուսի նախագահը, հղում անելով այսօր կայանալիք հանդիպմանը, դեռեւս երկու օր առաջ տեղեկացրել էր, որ Մաքսային միությանն անդամակացության ու Եվրոմիության հետ Հայաստանի հարաբերությունների հարցը Մինսկում կարող է քննարկվել: Ավելին, Լուկաշենկոն չէր բացառել, թե հնարավոր է Մաքսային միությանը միանալու Հայաստանի «մտադրությունների» առնչությամբ ինչ-որ փաստաթղթի ստորագրում:
Թե ինչ փաստաթուղթ կարող է ստորագրվել Մինսկում` առայժմ կարելի է միայն ենթադրություններ անել, չմոռանալով, որ Հայաստանին կարող են առաջարկել ուղղակի փաստագրել սեպտեմբերի 3-ին արված հայտարարությունը` որոշակի ժամանակացույցով կամ արդեն իսկ ձեռնարկելիք մի շարք քայլերի բնութագրությամբ: Սակայն քանի որ Արեւելյան գործընկերության գագաթաժողովը Վիլնյուսում սպասվում է միայն նոյեմբերի վերջին, հնարավոր է, որ ոչ մի փաստաթուղթ էլ Հայաստանը չստորագրի, քանի որ դեռեւս հստակեցման ու նոր բանակցությունները եւ խորհրդակցությունները Եվրոմիության հետ որեւէ հանգրվանի չեն հասել: Եթե որեւէ փաստաթուղթ ստորագրվի, ապա ամենից առաջ հստակ ուղերձ կլինի Եվրոմիությանը` Հայաստանի հետագա անելիքների կապակցությամբ, ինչին փաստացի ներկա դրությամբ Եվրոպայում սպասում են:
Հետաքրքրական էր Բելառուսի նախագահի եւս մեկ խոստովանություն, որ ուղղակիորեն վկայում է Հայաստանի անկարեւորության ու Մաքսային միությանը միանալու որոշման կշիռ չունենալու մասին կամ էլ այն իրողության, որ Հայաստանի պարագայում ամեն ինչ նախապես որոշված է եղել: Լուկաշենկոն նույն հանդիպման ժամանակ հայտարարել էր, թե Ասոցիացման համաձայնագիր ստորագրող ու նախաստորագրող Ուկրաինայի, Մոլդովայի եւ Հայաստանի պարագայում Բելառուսի եւ Ռուսաստանի նախագահները ուսումնասիրել ու վերլուծել են Ուկրաինայի հետ բանակցված փաստաթղթերը:
Այսինքն` եւս մեկ անգամ փաստվում է, որ այս ողջ Ասոցիացման համաձայնագրեր-Մաքսային միություն շիլա-փլավում ամենից շատ եւ, ըստ էության, կարեւորվում է Ուկրաինայի դիրքորոշումը, իսկ Հայաստանն ու Մոլդովան ուղղակի կարող են չեզոքացվել` անգամ անկարեւոր լինելով:
Ամեն դեպքում, Բելառուսի նախագահը կարծես թե պատրաստ չէ կամ ցանկություն չունի Հայաստանին Մաքսային միության կազմում շուտափույթ տեսնելու, քանի որ կարծում է, թե պետք է անցնել գրեթե նույն գործընթացները, ինչ, ասենք, Առեւտրի համաշխարհային կազմակերպությանն անդամակցելիս: Սակայն, մյուս կողմից, գործընթացները, որ հապշտապ գործի են գցվում Հայաստանում, կարող են Լուկաշենկոյի տրամաբանությանը չենթարկվել:
