Սույն թվականի հունիսի 27-ին եւ 28-ին ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայում մեկնարկեց ՀՀ ԳԱԱ – 80. հայ ակադեմիական արվեստագիտության երախտավորները. Քրիստափոր Քուշնարյան» երկօրյա գիտաժողովը, որը նվիրված էր կոմպոզիտոր, երաժիշտ-տեսաբան, պրոֆեսոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Քրիստափոր Քուշնարյանի երաժշտագիտական եւ մանկավարժական ժառանգությանը: Գիտաժողովի կազմակերպիչներն էին ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտը եւ Հայաստանի կոմպոզիտորների միությունը:
Կոնֆերանսը բացվեց ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտի տնօրեն Աննա Ասատրյանի, Հայաստանի կոմպոզիտորների միության նախագահ Արամ Սաթյանի, ակադեմիկոս Յուրի Սուվարյանի ողջույնի խոսքով:
ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտի տնօրեն Աննա Ասատրյանն իր խոսքում նշեց, որ ՀՀ ԳԱԱ հիմնադրման 80-ամյա հոբելյանի շրջանակներում ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտը նախաձեռնել է «ՀՀ ԳԱԱ – 80. հայ ակադեմիական արվեստագիտության երախտավորները» գիտաժողովների շարքը, որի նպատակն է բացահայտել ՀՀ ԳԱԱ ծանրակշիռ դերը հայ արվեստագիտության զարգացման գործում: Շարքի առաջին միջոցառումը նվիրված է Քրիստափոր Քուշնարյանին, որ 1944-1948թթ. ղեկավարել է ՀԽՍՀ ԳԱ երաժշտության պատմության եւ տեսության սեկտորը՝ դառնալով Հայաստանում ակադեմիական երաժշտագիտության հիմնադիրը:
«Ականավոր երաժշտագետ, կոմպոզիտոր եւ մանկավարժ Քրիստափոր Քուշնարյանը կանգնած է հայկական ակադեմիական արվեստագիտության եւ Արվեստի ինստիտուտի ստեղծման ակունքներում: Նրա « Вопросы истории и теории армянской монодической музыки» հիմնարար աշխատությունը յուրաքանչյուր երաժշտագետի սեղանի գիրքն է: Քուշնարյանը կարեւոր տեղ է զբաղեցնում խորհրդային երաժշտարվեստի կայացման ու զարգացման գործում մեծ դեր կատարած ականավոր գործիչների շարքում: Լինելով երաժիշտ-մտածող, գիտական եւ երաժշտական հետաքրքրությունների լայն շրջանակի տեր անձնավորություն` նա միաժամանակ խոշոր տեսաբան էր ու տաղանդավոր կոմպոզիտոր, ականավոր գիտնական-պոլիֆոնիստ եւ հրաշալի մանկավարժ, հետազոտող-ֆոլկլորիստ եւ երաժշտական-հասարակական անխոնջ գործիչ: Նա նաեւ գիտության հմուտ կազմակերպիչ էր, որը ստեղծեց գիտական դպրոց»,- ասաց Աննա Ասատրյանը:
«Քուշնարյանը, ըստ էության, իր գործունեությամբ նաեւ հանդիսացավ Կոմիտասի գործի շարունակողը Հայաստանում, եւ այս առումով, չափազանց մեծ է նրա վաստակը երաժշտության տեսության եւ պատմության ստեղծման ասպարեզում Հայաստանում»,- ասաց ՀՀ ԳԱԱ Հայագիտության եւ հասարակական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար, ակադեմիկոս Յուրի Սուվարյանը:
«Կարեւոր է՝ լինի միասնականություն երաժշտագետի եւ ստեղծագործողի միջեւ: Ես հիշում եմ, որ 1960-70-ականներին երաժշտագետներն արձագանքում էին բոլոր ստեղծագործություններին: Այժմ այդ գործընթացը վերականգնվում է: Դրա հիմքում ընկած է ստեղծագործողը եւ վերլուծությունը: Այսօր, շնորհիվ Քուշնարյանի, մենք կարող ենք հավատացնել, որ ունենք մի դպրոց, որը հիմնվում է այդ համակարգի վրա»,- ասաց Հայաստանի կոմպոզիտորների միության նախագահ, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Արամ Սաթյանը:
Գիտաժողովը համախմբել էր շուրջ 20 վաստակաշատ գիտնականների ու երիտասարդ հետազոտողների, որոնց զեկուցումներում բացահայտվեց Քրիստափոր Քուշնարյանի ներդրումը հայ եւ խորհրդային երաժշտագիտության մեջ, անդրադարձ կատարվեց նրա երաժշտագիտական եւ բանահավաքչական գործունեությանը, ներկայացվեցին նրա ստեղծագործությունը եւ գրական ժառանգությունը, նրա ստեղծած գիտական դպրոցի անվանի ներկայացուցիչների՝ Նիկողոս Թահմիզյանի, Մարգարիտ Բրուտյանի, Գայանե Չեբոտարյանի եւ Կարինե Խուդաբաշյանի դիմանկարները, ինչպես նաեւ նրա անունը կրող արվեստի դպրոցի պատմությունը:
Գիտաժողովի ընթացքում տեղի ունեցավ Քրիստափոր Քուշնարյանի սան, ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի ժողովրդական երաժշտության բաժնի վարիչ (1984-2005), Հայաստանի կոմպոզիտորների միության երաժշտագիտական մասնաճյուղի նախագահ (1975-1981), ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, արվեստագիտության թեկնածու Կարինե Խուդաբաշյանի (1929-2015) «Կենսամատենագիտության» շնորհանդեսը (ներածականը՝ Անահիտ Բաղդասարյանի):
Հունիսի 27-ին զեկուցումներով հանդես եկան Աննա Արեւշատյանը, Մհեր Նավոյանը, Անահիտ Բաղդասարյանը, Մարիաննա Տիգրանյանը, Գոհար Շագոյանը, Հասմիկ Հարությունյանը, Լիլիթ Երնջակյանը, Ռիտա Աղայանը, Էդգար Գյանջումյանը, Անի Հակոբյանը եւ Հովհաննես Մանուկյանը:
Հունիսի 28-ին զեկուցումներ ներկայացրին Լուսինե Սահակյանը, Ռուզան Սարյանը, Հռիփսիմե Պիկիչյանը, Գայանե Ամիրաղյանը, Աննա Ասատրյանը:
Գիտաժողովը եզրափակվեց Հայաստանի կոմպոզիտորների տանը կայացած համերգային ծրագրով, որի ընթացքում ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի երաժշտության բաժնի գիտաշխատող, արվեստագիտության թեկնածու, կոմպոզիտոր եւ երգեհոնահար Հովհաննես Մանուկյանի կատարմամբ հնչեց Քուշնարյանի Սոնատը երգեհոնի համար, որին հաջորդեց համերգ՝ Երեւանի Քրիստափոր Քուշնարյանի անվան արվեստի դպրոցի սաների մասնակցությամբ:
ԱՆՆԱ ԱԴԱՄՅԱՆ
