Անորոշությունն ու տագնապը, որ արդեն օրեր շարունակ ծանրացել էր հոգուս, քայլերս ուղղեցին նրա աշխատասենյակ: Դուռը թակեցի, ներս մտա: Լուռ նստած` թերթ էր կարդում: Գունատ էր, տխուր ու մտահոգ: Բայց գլուխը վեր բարձրացնելուն պես ժպտաց, ձեռքով ներս հրավիրեց: Ինչ տաք զրույց էր. ծանր, բայց այնքան հույսով լի զրույց:
– Ամեն ինչ կանենք, չմտածես, լավ կլինի:
Հովհ. Թումանյանի թանգարանի վերակառուցումը պիտի միասին սկսեինք: Մեկ շաբաթ անց լսափողի մեջ լսում եմ մի հուզված ձայն.
– Ան, Կոզմոյանը չկա…
Կարկամած մի պահ լռում եմ ու հետո` Ռուզան ջան, պինդ եղեք: Ու էդ պինդ լինելու կարիքն այնքան ունեի ես: Ես, որ այս լուսավոր, հանդարտ ու իմաստուն պապիկին, ավագ խորհրդատուին, մեղմ հումորով հոգուն հանդիպել ու ճանաչել էի այնքան պատահական, որքան հանդիպում է ծարավն իր ճամփին մի վճիտ աղբյուր:
Նրա կյանքից շատ բան չէ, որ հայտնի էր ինձ: Բայց այն քիչ հանդիպում-զրույցներն էլ բավական էին հասկանալու, թե քանի-քանի անգամ է Ռոմեն Կոզմոյանը վտանգել իր կյանքը հանուն մեկ հայալեզու պարբերականի հրատարակվելու Սփյուռքի այս կամ այն հայկական գաղթօջախում, հանուն մեկ հայ երեխայի օտար ափերում հայ մնալու մեծ ջանքին, հանուն իր ազգի իմաստուն ու գիտակցված հարատեւման: Եվ որքան թեթեւ ու զուսպ էր խոսում այդ ամենի մասին: Եվ կարծես իր բազմափորձ կյանքի ամեն մի հնար փորձում էր քոնը դարձնել` չսայթաքելու, չվարանելու, չհուսալքվելու համար:
Իրեն ճանաչող երջանիկների հոգում, վստահ եմ, Նա միշտ ապրում է` իր բարեհոգի հումորով ու օգնելու միշտ պատրաստ խոսուն հայացքով:
Եվ իսկապես, նրա լռությունն անգամ այնքան խոսուն էր:
ԱՆԻ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆ
Հովհ.Թումանյանի անվ. թանգարանի տնօրեն
