Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ բանակցությունների առկախման պայմաններում, ԱՄՆ-ը եւ Իսրայելը հունվարի 23-27-ը համատեղ զորավարժություններ են անցկացնում Իսրայելում եւ Միջերկրական ծովի արեւելյան հատվածում, ինչը ԱՄՆ-ի ու Իսրայելի ամենաընդգրկուն ու խոշորածավալ զորավարժությունն է: «Մշտադալար կաղնի» խորագրով անցկացվող լայնածավալ զորավարժության չհայտարարված ուղերձը, ըստ «Al-Monitor»-ի, հետեւյալն է. «Ուկրաինական պատերազմի ու չինական սպառնալիքների պատճառով, ԱՄՆ տեսադաշտից չի կարող վրիպել Իրանի վտանգը»:
«Al-Monitor»-ը զորավարժությունների անցկացման առիթով գրում է. «Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ 2015 թվականին ձեռք բերված համաձայնագրին վերադառնալու նպատակով Վիեննայում ընթացող բանակցությունների դադարեցման պայմաններում, երբ Իրանն իր ռազմական կարողություննեը բազմապատկելու նպատակով Ռուսաստանին է ապավինել, ԱՄՆ-ը եւ Իսրայելը մտադիր են անցկացնել ամենախոշորածավալ համատեղ զորավարժությունը»:
Իսկ իրանական «Entekhab» կայքը, վկայաբերելով ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարության (CENTCOM) հրապարակած տվյալները, տեղեկացնում է, որ զորավարժությունների անցկացման համար նախատեսված են միջուկային զենք կրելու կարողությամբ օժտված B-52 տիպի չորս ռմբակոծիչներ, ռադարախույս F18, F15 եւ F35 կործանիչներ, «Ջորջ Բուշ» ավիակիրի ուղեկցությամբ հարձակողական նավակիրներ, ինչպես նաեւ 142 ամերիկյան ինքնաթիռ ու 12 իսրայելական ռազմանավ: Ըստ նույն կայքի, զորավարժություններին մասնակցում են 6400 ամերիկացի եւ 1100 իսրայելցի զինվորականներ: ԱՄՆ ցամաքային եւ հատուկ նշանակության ուժերից կազմվելու են որոնողա-փրկարարական խմբեր:
Մերձավոր Արեւելքում ԱՄՆ զինված ուժերի գլխավոր հրամանատար գեներալ Մայքլ Կուրիլայի բնորոշմամբ, ընթացիկ ռազմական միջոցառումն իր բնույթով «հիբրիդային» է, ինչը հնարավոր է դարձնում բազմապատկելու ԱՄՆ դաշնակիցների հետ համագործակցության հնարավորությունները՝ թե՛ ծովում, թե՛ օդում, եւ թե՛ ցամաքում:
Դեռեւս 2022 թվականի սեպտեմբերին, երբ լուրեր էին տարածվել, որ ամերիկյան բանակը փորձում է լրացնել Պարսից ծոցում եւ Օմանի ծովի դատարկ տարածությունը, Իրանն իր մտահոգությունն էր հայտնում CENTCOM-ին Իսրայելի միանալու փաստի կապակցությամբ: Փաստորեն, ընթացիկ զորավարժություններով արձանագրվում է՝ ընդդեմ Իրանի, ամերիկյան CENTCOM-ի ու Իսրայելի պաշտպանական ուժերի՝ IDF-ի միավորման փաստը:
Թեեւ «Մշտադալար կաղնի» խորագրով զորավարժության թիրախի մասին հրապարակված պաշտոնական տեղեկատվության մեջ բացակայում է Իրան անվանումը, եւ հիմնականում այն ներկայացվում է որպես Մերձավոր Արեւելքում հնարավոր սպառնալիքներին դիմակայելու համար անցկացվող միջոցառում, սակայն դրա իրանական ուղղվածության մասին քաղաքական մեկնաբանների մոտ տեսակետները համընկնում են:
Ռազմական միջոցառման իրանական ուղղվածության մասին է վկայում նաեւ Պենտագոնի հետեւյալ հայտարարությունը.
«Վաշինգտոնը հույս է հայտնում, որ Իրանն ու ԱՄՆ-ի մյուս թշնամիները ուշի-ուշով կհետեւեն զորավարժությունների ընթացքին»:
ԳՐԻԳՈՐ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ
Իրանագետ
