Բազմաթիվ անգամ առիթ եմ ունեցել գրելու դրա մասին, որ Ադրբեջան կոչվող պետության գոյությունը պայմանավորված է այդ պետությունում էներգակիրների առատությամբ, և որ կարևորն է, դրանց արդյունահանման ու վաճառքի հնարավորությամբ։ Գլոբալ առումով այլ աշխարհաքաղաքական «արժեք» այդ պետությունը չունի։
Կեղծ պետական այդ միավորի ծնունդը հնարավոր եղավ իրականացնել, երբ այդ տարածքների նավթով հարուստ շրջանների համար սկսվեց աշխարհաքաղաքական պայքար։ Հետագայում այս «տրամաբանությանը» միցավ պանթուրքիզմ կոչվածը և այսպես շարունակ։
Ադրբեջանը գոյատևում է միայն նավթի ու գազի առկայությամբ պայմանավորված, դադարեցրեք այդ հումքի արտահանումը և այդ երկրը կփլուզվի։ Այս «հեռանկարը» հասկնալով Ալիևների կլանը փորձում է ադրբեջանցի կոչվող կեղծ ազգի ստեղծման գործընթացը «կառուցել» հայատյացության հիման վրա։
Ի դեպ հայատյացությունը այդ պետությունում հարյուրամյակների պատմություն ունի, այ չի ստեղծվել Ալիևի օրոք և չի էլ ավարտվի նրա հեռանալով։ Այդ «ժողովուրդը» այլ կերպ, բացի հայատյացությամբ, իր գոյությունը չի կարող հիմնավորել ու արդարացնել։
Հայատյացությունն է այդ ժողովրդին միավորուղ հիմնական ուժը, մնացածը կեղծ է ու հորինված, վերջիննիս գոյությունը պահպանելու համար։
Եվ այսպես ադրբեջանցի կոչվող ժողովուրդի գոյությունը պայմանավորված է հայատյացությամբ, իսկ Ադրբեջան պետությանը նավթի ու գազի պաշարների առկայությամբ։ Եվ եթե առաջինը ոչ մի կերպ չես բուժի, ապա երկրորդը ոչնչացնել կարող ենք ու պարտավոր ենք այն իրականացնել։
Այդ պետությունից սկիզբ առնող բազմաթիվ խողովակաշարներից կարևորը երկուսն է Բաքու-Ջեյհան նավթամուղը և Բաքու-Էրզրում գազամուղը։ Եվ եթե առաջինի կարևորությունը նրա ֆինանսական հզորության մեջ է, Ադրբեջանի տնտեսությունը խորքային կախվածություն ունի նավթի վաճառքից, ապա երկրորդը ունի հստակ քաղաքական նպատակ Եվրամիության գազային համակարգում տեղ գրավելու հեռանկարով։
Հարվածել այդ խողովակաշարերին ռազմավարական նշանակություն ունի ՀՀ-ի ու Արցախի համար։ Այսպիսով այդ պետությունը կկանգնի տնտեսական ու ֆինանասական երկարատև կոլափսի առջ, քանի որ ինչպես նշեցի, Ադրբեջանի տնտեսական ու նաև քաղաքական համակարգը, ամբողջովին կախված է այդ հումքի վաճառքից։
Հարկավոր է Արցախի տարածքից հարվածել նավթ և գազ տարանցող այդ խողովակաշարերի նասոսային կայաններին, որոնք մղում են այդ էներգակիրները Բաքվից մինչև Թուրքիայի տարածք։ Այդ խողովակաշարերի անվտանգության երաշխավորը պաշտոնական Բաքուն է, որը նաև դրա համար հսկայական գումարներ է ստանում, սակայն սանձազերծելով պատերազմ Արցախումը հենց ինքն էլ վտանգում է դրանց հետագա գոյությունը, իսկ հայկական կողմը պետք է օգտվի դրանից ու ցույց տա այդ պետության խոցելիությունը և անհուսալիությունը էներգակիրների սկետորում ներդրում անող պետությունների ու ընկերությունների համար։
Արմեն Մանվելյան պ․գ․թ․
