Լեռնային Ղարաբաղում ընտրություններ ընդհանրապես անցկացնելու առնչությամբ որեւէ մեկը բացասական վերաբերմունք չի կարող արտահայտել, եթե գործում եւ մտածում է բանականության սահմաններում: Չճանաչված, թե՞ ճանաչված` բնավ էլ էական չէ, քանի որ որեւէ տարածքում մարդկանց ժողովրդավարական կառավարման համար ընտրություններն ամենաուղղակի ճանապարհն են` հավասարություն ու նման գեղեցիկ հասկացություններ կիրառելի դարձնելու համար:
Արցախի խորհրդարանական ընտրությունները այս շարքում բացառություն չեն, ու եթե անգամ տարբեր ընդդիմադիրների գնահատականով են անցել «մեկ քայլ առաջ» տարբերակով, ստացվում է, որ Արցախից նրա բոլոր հարեւանները սովորելու բան ունեն: Հասկանալի է նաեւ, որ մասշտաբներն են տարբեր, մոտեցումներն ու իրավիճակը, սակայն մեկ կարեւոր հանգամանք մնում է նույնըՙ Ժողովրդին հնարավորություն է տրվում որոշելու իր ապագան:
Հենց այս հանգամանքն էլ իրենց ընտրությունների քվեարկության օրվան` մայիսի 3-ին նախորդած հայտարարության մեջ հատուկ ուշադրության են արժանացրել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները` սրանով իսկ ակնհայտորեն բացառության կարգով «չբավարարվելով» ընտրությունները չընդունելու, չճանաչելու ձեւակերպումներով: Ավանդաբար համանախագահները ու նրանց ներկայացրած երկրները բավարարվում էին հայտարարություններով, թե չեն ճանաչում ընտրությունները եւ որ վերջիններս որեւէ կերպ չեն կարող ազդել հակամարտության կարգավորման վրա:
Փարիզում Հայաստանի արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանի, ապա Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Էլմար Մամեդյարովի հետ առանձին հանդիպումներից հետո ապրիլի 30-ին համանախագահներ Ջեյմս Ուորլիքը, Իգոր Պոպովն ու Պիեր Անդրյոն նշել են մայիսի 3-ին կայանալիք ընտրությունները:
«Հակամարտության համապարփակ կարգավորման համատեքստում մենք ճանաչում ենք իրենց ապագան որոշելու Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի դերը», անգամ բացառիկ այսպիսի ձեւակերպմամբ է անդրադարձ կատարվում արցախյան ընտրություններին, ընդ որում` համանախագահների մակարդակով: Թեեւ հայտարարության մեջ այդուհետեւ նշվում է, թե ոչ համանախագահող երկրները, ոչ որեւէ այլ երկիր չի ճանաչում Լեռնային Ղարաբաղը որպես անկախ ու ինքնիշխան պետություն»:
«Համապատասխանաբար, մենք չենք ընդունում, որ այս ընտրությունների արդյունքները կարող են ազդել Լեռնային Ղարաբաղի իրավական կարգավիճակի վրա եւ ընդգծում ենք, որ դրանք որեւէ կերպ չեն կարող նախապես վճռել Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական կարգավիճակը կամ ընթացող բանակցությունների արդյունքը` հասնելու տեւական ու խաղաղ կարգավորման»:
Որեւէ երկրի կողմից չճանաչված լինելու եւ կարգավիճակի հետ առնչության բացառման մասին հատվածը կրկնվում է գրեթե բոլոր նմանատիպ հայտարարություններում, սակայն բուն ընտրությունների կարեւորության մասին հատվածը այս անգամ էական խմբագրման է ենթարկվել:
Նախկինում համանախագահների մակարդակով ընտրությունների առնչությամբ հայտարարություններում որպես ստանդարտ ձեւ նշվում էր, թե «համանախագահները ընդունում են, որ ԼՂ փաստացի իշխանությունները պետք է փորձեն իրենց բնակչության հանրային կյանքը ժողովրդավարական ձեւով կազմակերպել հենց այսպիսի գործընթացով»: Վերջին հայտարարության մեջ կարեւորություն է տրվել ոչ թե իշխանություններին` իրենց գործը լավ կատարելու համատեքստում, այլ Արցախի բնակչությանը` որոշելու իր ապագան: Գրեթե նույնաբառ ձեւակերպումներով է արցախյան խորհրդարանական ընտրություններին արձագանքել նաեւ Միացյալ Նահանգները, մինչդեռ բացի ընտրությունները չճանաչելուց այլ բան նախկինում առանձնապես չի ասվել:
Վերջին շրջանում հաճախակիացած այն հայտարարությունների ֆոնին, թե Արցախըւ եւս պետք է մաս կազմի բանակցությունների, այս վերջին շեշտադրումն էլ վկայում է, որ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման առնչությամբ մոտեցումներում տեղի է ունեցել ձեւափոխություն, տեղաշարժ, հատկապես երբ իրավական այնպիսի մի գործընթաց, ինչպիսին ընտրություններն են, քաղաքական առումով ընկալվում է որպես ժողովրդի դերակատարության ընդգծում:
Հակամարտության ողջ ընթացքում անցկացված արցախյան ընտրություններից ոչ մեկի պարագայում մոտեցումն ու դրա ձեւակերպումն այսպիսին չի եղել. ուրեմն կարելի է բավականին հիմնավոր ենթադրել, որ բանակցային գործընթացում եւս ոչ հեռու ապագայում փոփոխություններ կնկատվեն:
