RSS | FACEBOOK | ISSUU | NLA
ԳԼԽԱՎՈՐ | ՄՇԱԿՈՒՅԹ | ԸՆՏՐԱՆԻ | ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ | ՈՐՈՆՈՒՄ | ԱՐԽԻՎ | ԹԵՄԱ | ՀԵՂԻՆԱԿՆԵՐ
ՄԵՐ ԸՆԹԵՐՑՈՂՆԵՐԻՆ

«ԱԶԳ»ի խմբագրությունը ողջունում է իր բոլոր ընթերցողներին՝ Հայաստանում, թե Սփյուռքում։ Եվ երկու շաբաթ տեւած պարապուրդից հետո հայտնում, որ մեր թերթը անցնում է բացառապես համացանցային տիրույթ՝ առցանց (on-line) ռեժիմի, ներկա դժվարին օրերին կրկին լինելու իր ընթերցողների հետ՝ տեղական, տարածաշրջանային ու համաշխարհային լրատվությամբ, քաղաքական, սոցիալական ու մշակութային նորություններով, կարծիքների ու տեսակետների մատուցմամբ։ Մեր թղթակիցները ոչ միայն Հայաստանից, այլեւ Մոսկվայից, Գերմանիայից, Չեխիայից, Բելգիայից, Լիբանանից, Միացյալ Նահանգներից, Կանադայից եւ այլ վայրերից տեղյակ կպահեն ձեզ կորոնավիրուսի համավարակի հետեւանքների, դրա դեմ պայքարի միջոցների ու կերպերի մասին։ Հետեւեք www.azg.am կայք-էջին, մեր լուրերին, մեր տարաբնույթ նյութերին, գրեք մեզ։
#045, 2019-11-29 > #046, 2019-12-06 > #047, 2019-12-13 > #048, 2019-12-20 > #049, 2019-12-27

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #47, 13-12-2019



Տեղադրվել է` 2019-12-13 13:09:40 (GMT +04:00)


Ընթերցված է` 1595, Տպվել է` 114, Ուղարկվել է էլ.փոստով` 0

ԻՐԱՆ-ԱՄՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԲԱՐԵԼԱՎՈ՞ՒՄ

ԱՐԵՎԻԿ ՔԵՇԻՇՅԱՆ

Ամերիկա-իրանական հարաբերություններում տեղի է ունեցել իրադարձություն, որը դժվար է համարել սովորական, մանավանդ Իրանում վերջերս տեղի ունեցած եւ ԱՄՆ-ի աջակցությունը ստացած բողոքի ելույթներից հետո: Կողմերը փաստորեն գերիներ են փոխանակել: Թեհրանը ազատ է արձակել Փրինսթոնի համալսարանի հայցորդ Հյու Վանին, որը ձերբակալվել էր 2016 թվականին: Նրան մեղադրում էին ԱՄՆ-ի օգտին լրտեսություն անելու մեջ, իսկ ամերիկացիները ազատել են ԱՄՆ-ում ձերբակալված իրանցի գիտնական Մասուդ Սուլեյմանիին, որը արյունաբանության եւ վերականգնողական բժշկության ոլորտում զբաղվում էր ցողունային բջիջներով: Նրան բռնել էին այն պահին, երբ, պատժամիջոցները շրջանցելով, փորձել էր Իրան տեղափոխել ինչ-որ կենսաբանական նյութ:

Գերիների փոխանակումը տեղի է ունեցել որպես միջնորդ հանդես եկած Շվեյցարիայում: Ինտրիգն այն է, որ գերիների փոխանակումը կապված է տեխնիկական եւ քաղաքական որոշակի բարդությունների հետ, որոնք ժամանակ են պահանջում: Տվյալ դեպքում կարեւոր է պարզել, թե երբ են սկիզբ առել տվյալ շփումներըՙ Իրանում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերից առաջ, թե՞ դրանցից հետո: Սա առաջին: Երկրորդՙ հայտնի չէ, թե ինչպիսի արարողակարգով է անցկացվել այդ գործողությունը: Արդյոք եղե՞լ է արտահանձնում, եւ դրան մասնակցե՞լ են արդյոք երկու երկրների իրավապահ մարմինները: Վերջապես, աչքի է զարնում այն հանգամանքը, որ գործողությանը մասնակցել է անձամբ Իրանի արտգործնախարար Մուհամմադ Ջավադ Զարիֆը , որը, ինչպես հաղորդում է The Times Of Israel թերթը, հաջող փոխանակման մասին առաջինն է տեղեկացրել Թվիթթերում, ինչպես նաեւ հրապարակել է տուն վերադարձած իրանցի գիտնականի լուսանկարը:

Հենց Զարիֆն է Ցյուրիխում դիմավորել Սուլեյմանիին: Ինչ վերաբերում է ամերիկյան կողմին, Հյու Վանի ազատման մասին տեղեկացրել է անձամբ նախագահ Դոնալդ Թրամփը , այլ ոչ թե պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն:

Թրամփի խոսքերովՙ տեղի է ունեցել պատանդների փոխանակում, եւ դա լավ է Իրանի համար: Ըստ որում, Թրամփը ակնարկել է, որ պատանդների փոխանակումը կարող է «հնարավոր հետագա քայլերի նախանշանը լինել»: Առաջին անգամը չէ, որ Թրամփը ակնարկում է Իրանի հետ հարաբերությունների բարելավման հնարավորության մասին, թեեւ ԱՄՆ-ը Թեհրանի դեմ օգտագործում է մտրակՙ կիրառելով զանազան պատժամիջոցներ: Սակայն, ինչպես գրում է The National Interest հրատարակությունը, Վաշինգտոնում ոմանք գտնում են, որ Իրանի նկատմամբ ուժային դիվանագիտության միջոցները սպառվել են:

Առաջին հերթին հարկավոր է վերանայել պատժամիջոցների ռեժիմը: բայց բանը միայն դա չէ: Վերջերս մալայզիական New Straits Times թերթում հարապարակվեց հետազոտական բնույթի մի հոդված, որն ակնհայտորեն տեղական ծագում չունի: Այնտեղ պնդում է արվում, որ Թրամփը, ընտրարշավ սկսելով, կարող է բարելավել հարաբերությունները Թեհրանի հետՙ խոստովանելով նրա ավանդը «Իսլամական Պետության» ջախջախման մեջ: Ինչպես նշվում է հոդվածում, իրանական ազգին հարկավոր է վերադարձնել իր արժանապատվությունը, այլ ոչ թե նրան սպառնալ պատժամիջոցներով: Պետք է փակագծերից դուրս բերել Իսրայելի խնդիրը, որը 1979 թվականից Իրանին համարում է տարածաշրջանի գոյությանը սպառնացող վտանգ, փոխել Իրանի հարցում ամերիկյան ընկալումը, որպեսզի հնարավոր լինի հասնել խաղաղության: Բայց առայժմ ԱՄՆ-ում Իրանի նկատմամբ վարվող մարտավարությունը ամերիկացի շատ փորձագետներ համեմատում են Հյուսիսային Կորեայի նկատմամբ Վաշինգտոնի որդեգրած մարտավարության հետ:

Վերջին դեպքում փոխադարձ անվստահությունը հասել էր գագաթնակետին, ապա սկսվել էին բանակցություններ Փենյանի հետ: Նույնը տեղի կունենա՞ արդյոք Վաշինգտոն-Թեհրան փոխհարաբերություններում, հարց է տալիս փորձագետ Ստանիսլավ Տարասովը : Այս տարվա հունիսի սկզբներին Ճապոնիայի վարչապետ Սինձո Աբեն միջնորդական առաքելությամբ մեկնեց Թեհրան: Դա վերջին 41 տարում Ճապոնիայի կառավարության ղեկավարի առաջին այցն էր Իրան: Աբեն հույս ուներ սուր ճգնաժամից դուրս բերել ամերիկա-իրանական հարաբերությունները, բայց չհաջողվեց: Կար նաեւ «Մակրոնի ծրագիրը», որը նախատեսում էր բանակցությունների շնորհիվ միջուկային նոր համաձայնագրի ստորագրում: Ըստ երեւույթին, Թրամփը հակված էր այդ ծրագրին, բայց նրան խանգարեցին: Ձախողվեցին նաեւ Պարսից ծոցում եւ Հնդկական օվկիանոսում ռազմածովայն կոալիցիա ստեղծելու ամերիկացիների փորձերը: Իրանը, իր հերթին, իջեցրեց սեփական պարտավորությունների մակարդակը, բարձրացրեց ուրանի հարստացման աստիճանը եւ վերսկսեց հետազոտությունները արդիական ցենտրիֆուգներում:

Ստեղծված լարվածության վտանգը գիտակցելովՙ միջուկային պայմանագիրը ստորագրած եվրոպական պետությունները, ինչպես նաեւ տարածաշրջանային սուբյեկտները, ներառյալ Արաբական Միացյալ Էմիրությունները, առաջարկել են հակամարտության մեղմացման միջոցներ: Խոսքը Իրանի եւ ԱՄՆ-ի անմիջական բանակցությունների մասին է: Հնարավոր էՙ Վաշինգտոնը հրաժարվում է Թեհրանի վարչակարգը փոխելու մտադրությունից: Վերջերս Պոմպեոն հայտարարեց, որ իրենք չեն կարողանում իրականացնել այդ ծրագիրը: Այնպես որ, Իրանի եւ ԱՄՆ-ի միջեւ գերիների փոխանակումը կարող է դռնփակ խորհրդակցությունների սկիզբը դառնալ:

 
 

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #47, 13-12-2019

AZG Daily #12, 02-04-2020

Հայկական էկեկտրոնային գրքերի և աուդիոգրքերի ամենամեծ թվային գրադարան

ԱԶԳ-Ը ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԳՐԱՀՐԱՏԱՐԱԿՉԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ԱԶԴԱԳԻՐ